Door Pieter van der Meer

Apeldoorners slimmer, beter en verantwoorder laten bewegen. Dat is de opdracht waar het nieuwe kennis- en beweeglab MOVE dit jaar mee van start gaat. Binnen MOVE, een afkorting voor ‘Mobilizing Optimal Vitality & Exercise’, werkt een breed consortium van de Vrije Universiteit Amsterdam, de Universiteit Twente, Hogeschool Saxion en ROC Aventus samen op het snijvlak van sport, bewegen en gezondheid. De oplossingen die in het lab worden ontwikkeld met een focus op data en technologie kunnen direct in de Apeldoornse praktijk worden getest: in het onderwijs, de zorg, bij sportverenigingen en met maatschappelijke organisaties en bedrijven.

Minimaal 150 minuten per week matig intensief bewegen en minimaal twee keer per week bot- en spierversterkende oefeningen uitvoeren. Dat schrijft de beweegrichtlijn voor om een gezond en actief leven te leiden. Voor veel mensen is het halen van deze beweegrichtlijn een hele uitdaging. Beginnen met sport is vaak een brug te ver. QR-FIT brengt daarom lokale partners als gemeenten, zorgprofessionals en buurtsportcoaches samen om laagdrempelig gratis beweegaanbod te organiseren. De beweeggroepen die zo ontstaan combineren het wandelen met oefeningen uit de app. Het samen wandelen maakt de groepen ook nog eens een krachtig middel tegen eenzaamheid. Onlangs werd QR-FIT erkend als sport- en beweeginterventie.

Na een dip tijdens de coronapandemie zit de arbeidsmarkt sport en bewegen weer in de lift. Tussen 2022 en 2024 groeide het aantal werkenden in de sector tot bijna 95.000. De beroepsgroep van ‘trainers oefenmeesters en sportfunctionarissen’ vormen ondanks een lichte daling de grootste groep. Dit blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut.

In medisch-wetenschappelijk onderzoek groeit de laatste jaren de aandacht voor de verschillen tussen mannen en vrouwen. In het onderzoek naar het sporthart waren vrouwen tot voor kort nog onderbelicht. Een samenwerking tussen NOC*NSF en Amsterdam UMC onder leiding van sportcardioloog Harald Jørstad heeft daar verandering in gebracht. Zijn onderzoek bracht gelijk een belangrijk verschil aan het licht: het vrouwenhart verandert anders door topsport dan het mannenhart. "Doordat we de zwaarst belaste harten in beeld hebben, kunnen we beter onderscheid maken tussen een gezond sporthart en een beginnende hartziekte."

De netto-uitgaven aan sport van Nederlandse gemeenten waren in 2024 1,4 miljard euro. Dat is 9 procent meer dan een jaar eerder. Na verrekening van de inflatie is het verschil 6 procent. Dat blijkt uit de Monitor sportuitgaven gemeenten 2024 van het Mulier Instituut. Deze jaarlijkse rapportage maakt duidelijk dat de stijging van de netto-sportuitgaven van gemeenten doorzet en dat grootschalige bezuinigingen op sport uitbleven.

Hoe ervaren gestopte talentvolle sporters de overgang van sporten op topniveau naar een leven buiten de sport? Over deze uitstroomfase is nog weinig bekend. Uit onderzoek van het Mulier Instituut blijkt dat stoppen met sport op het hoogste niveau meer is dan alleen een sportieve verandering. Sporters maken een identiteitsverandering door, omdat sport jarenlang een centraal onderdeel van hun zelfbeeld was. Nieuwe rollen en steun van ouders, teamgenoten en coaches kunnen helpen bij de overgang.

Door de zware sneeuwval kijken sportwethouders en beheerders van sportaccommodaties deze week met andere ogen naar platte daken van sporthallen en zwembaden. In Utrecht bezweek eerder in de week het dak van sportcomplex Hal22 vermoedelijk door een dik pak sneeuw en ook op andere plekken in het land ontstond schade aan daken. Verschillende gemeenten namen daarom al maatregelen door sportlocaties uit voorzorg te sluiten. IJsstadion Thialf in Heerenveen startte een grootschalige operatie met kranen om de sneeuw van het dak te verwijderen. Met een brief geeft de Vereniging Sport en Gemeenten een aantal praktische aandachtspunten mee bij het beoordelen van de situatie bij zware sneeuwbelasting.

Hugo Haak is de nieuwe voorzitter van NLcoach, de belangenvereniging voor Nederlandse trainers-coaches. De KNWU-bondscoach van het baanwielrennen werd vrijdag 19 december benoemd tijdens de Algemene Ledenvergadering van NLcoach voorafgaand aan het NLcoach congres op Papendal. Hij nam daar het stokje over van Paul van Ass, die de afgelopen zes jaar voorzitter was van NLcoach.

In het thuisstadion van basketbalvereniging Heroes Den Bosch vond gisterenavond de jaarlijkse benefietavond van Fonds Gehandicaptensport plaats. Dit ‘gala op sneakers’ bracht ruim 300 gasten bijeen voor een inspirerend programma vol bijzondere verhalen, zoals dat van Kimberly Alkemade. De paralympisch kampioene op de 200 meter sprint lanceerde tijdens de benefietavond haar boek Sprint uit de schaduw.

Mensen een leven laten lang laten sporten of bewegen. Bij die missie van veel lokale programma’s of sportakkoorden gaat het veelal over het activeren van mensen. Die aanpak maakt mensen vaak tijdelijk actiever, maar zorgt niet dat mensen in sportdeelname behouden blijven. Wat maakt dan dat mensen langdurig blijven sporten? Socioloog Rob Franken heeft dat met zijn promotieonderzoek aan de Radboud Universiteit Nijmegen geprobeerd te verklaren aan de hand van sociale netwerken. Hij toont aan dat de mensen met wie je sport een cruciale rol spelen bij het volhouden van sportactiviteiten. Voor sportclubs ligt daarin een kans om meer op de sociale verbinding te focussen.

Wat kun je doen als je merkt dat een jongere op de sportclub niet zo lekker in zijn vel zit? Wat zijn signalen? Welke vragen kun je stellen? Wat kun jij doen om te helpen? En wat kun je beter niet doen? Die vragen worden nu beantwoord met een laagdrempelige online tool: De Checkers. Met deze tool – samen met jongeren ontwikkeld – wil Stichting MIND Us supportfiguren zoals trainer-coaches op een sportvereniging handvatten geven om jongeren met beginnende mentale klachten te kunnen ondersteunen door een luisterend oor te bieden en de juiste vragen te stellen.