Relevanter dan ooit

Over de geopolitieke onrust gesproken: technologie is allang niet meer neutraal. De platforms, de data, de algoritmes, ze zijn onderdeel geworden van een bredere machtsbalans. Economisch, politiek en cultureel. Wat in Austin wordt bedacht, gepresenteerd en versneld, heeft impact ver buiten de grenzen van Texas.

Ook op Europa.

Ook op de sport.

SXSW 2026 bleek dit jaar overigens relevanter dan ooit. Ik volgde het festival online en sprak met mensen die er wél waren. Eén van hen was Maurits Hendriks, oud-technisch directeur NOC*NSF. Jarenlang werkten we samen bij de sportkoepel. Hij reisde samen met mijn goede bekende Niels Hansen van Fresh Forward uit Hilversum wél naar Austin.

De genade van de lange lijn

En er was, zei Maurits, het concept van de genade van de lange lijn. Daar spraken wij, met dank aan de huidige voorzitter van de Universiteit van Tilburg, Wim van de Donk, tijdens onze periode bij NOC*NSF veelvuldig over. In crisistijd niet versnellen, maar vertragen. Investeren in foresight. ‘De vooruitziende blik.’ Tijd gunnen aan visievorming, omdat sommige schade niet te herstellen valt. Dat is een boodschap die Amerikanen volgens hem beter oppikken dan wij in Nederland. “Hier is onze reflex vaak nog veel te defensief.”

Ondertussen blijft de onderstroom ongemakkelijk en moeten we serieus aandacht besteden aan alle risico’s van de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. Een organische computer leerde binnen een jaar een schietspel spelen, zo zag hij op de conferentie. Griezelig en heel gevaarlijk tegelijkertijd. “Hij had ook kankercellen kunnen bestrijden. Het kan allebei. Dat is precies de ethische ruimte waarin we opereren”, zegt Maurits met gevoel voor understatement.

Waar techniek sport raakt

En juist daar raakt SXSW aan de sport. Kunstmatige intelligentie is geen experiment meer. Geen speeltje. Geen belofte. Het is infrastructuur geworden. Onzichtbaar, maar overal aanwezig. Sport heeft altijd een dubbel gevoel gehad bij de inzet van technologie. Dus ook bij AI. Aan de ene kant de drang om beter te worden met behulp van de beschikbare technologische mogelijkheden. Sneller, sterker, efficiënter. Aan de andere kant het besef dat sport alleen betekenis heeft als het menselijk blijft. Onvoorspelbaar. Onvolmaakt. Echt. Dat is wat topsport zo aantrekkelijk maakt, vindt Maurits. Helemaal mee eens.

Maar wat gebeurt er als technologie niet langer naast de sport staat, maar erdoorheen loopt?

De wedstrijd als moment maakt plaats voor de wedstrijd als een soort ‘stroom.’ Ik weet even niet hoe ik het anders moet noemen. Data die niet meer achteraf wordt geanalyseerd, maar realtime meebeweegt. Coaches die worden ondersteund door algoritmes. Fans die niet alleen kijken, maar participeren.

Maurits werd in Austin geconfronteerd met voorbeelden die dichterbij zijn dan we denken. De San Antonio Spurs bouwden samen met OpenAI een applicatie waarmee fans virtueel door de spelerstunnel lopen, in clubkleding, in real time. De Formule 1, met haar overdaad aan datapunten, is een proeftuin waarvan de lessen nu naar andere Amerikaanse sportcompetities uitwaaieren. Agentic AI (systemen die niet alleen adviseren, maar zelfstandig handelen) doet zijn intrede in training, preventie en fanbeleving.

Niet in perfectie, maar in betekenis

Sport gaat niet alleen over winnen. Maar over falen. Over herstellen. Over de lange weg die nodig is om ergens te komen, en soms om ergens afscheid van te nemen. Technologie kan veel. Maar ze kent geen verlies. Geen twijfel. Geen herinnering. De paradox tussen mens en machine. Dilemma van deze tijd. Dat we systemen bouwen die steeds beter begrijpen hoe we presteren, maar niet waarom het ertoe doet, terwijl daar precies de kracht van sport ligt. Niet in perfectie, maar in betekenis.

SXSW 2026 heeft ons, terwijl ik er zelf niet bij was, laten zien dat technologie niet langer op de voorgrond staat. Ze verdwijnt door verder te integreren. Wordt onderdeel van het landschap. En juist daardoor wordt de keuze voor het menselijke geen vanzelfsprekendheid meer, maar een beslissing.

In Maurits Hendriks’ woorden: Humanity in the loop.

Ook in de sport.