Indrukwekkend was het moment dat John Walker, die in Brussel de 1500 meter won, de medaille die hij bij de podiumceremonie omgehangen had gekregen door vader Van Damme, bij het verlaten van het podium om de hals van Van Damme sr. hing. Meert: “Waarop ze elkaar, volwassen kerels, huilend in de armen vielen. En het hele stadion schreide mee. Het was een heel pakkend moment, de emotie was zo sterk die avond. Ivo, zijn prestaties, alles, was nog zo vers in ieders geheugen. Onvermijdelijk hebben veel mensen dat thuis ook gezien en er achteraf met vrienden, collega's en familie over gesproken.”

Het evenement was bedoeld als eenmalige herdenking maar de volgende dag kwam de vraag al op: waarom zouden we dit volgend jaar niet opnieuw doen? Meert: "Yves en ik waren stomverbaasd dat er zoveel publiek op af was gekomen. In een land waar geen grote atletiekmeeting bestond, zaten er ineens 45.000 mensen op de tribune! Mijn droom was: ik breng de twee atleten die Ivo in Montreal hebben geklopt, Walker en Juantonera, naar Brussel, bij wijze van tribute. Juantorena was niet gelukt. De Cubaanse federatie reageerde veel te laat, waardoor er geen visum meer geregeld kon worden. ‘Maar als jullie het evenement volgend jaar weer organiseren, komt Alberto zeker.’ Dat is ook gebeurd. We hebben de Memorial in 1978 herhaald, met Alberto Juantorena als publiekstrekker. Het bleek opnieuw een voltreffer. Toen hebben we gezegd: zolang het goed draait, gaan wij door. We zijn nu 50 jaar verder en bestaan nog steeds. Het is alleen eeuwig jammer dat een groot atleet moest overlijden voor zo’n evenement in België van de grond kon komen."

Eerbetoon

Uiteraard kent de aanstaande jubileumeditie van de Memorial Van Damme een bijzonder programma. De meeting is dit jaar ook de finale van de Diamond League, waarbij de beste atleten ter wereld strijden om de Diamond Trophy, en wordt voor het eerst over twee avonden georganiseerd, met een volledig mannen- en vrouwenprogramma. Op beide avonden verzorgt Helmut Lotti het slotconcert.

En uiteraard wordt de vijftigste editie ook een bijzonder eerbetoon aan Ivo Van Damme. Op beide avonden zullen op een groot scherm diens zilveren races van Montreal worden vertoond. Meert: "Om het geheugen op te frissen en ook de jongere generatie te laten zien wat een bijzondere atleet hij was." Op vrijdagavond zullen daarnaast internationale atletiektoppers aanwezig zijn die uitkwamen op vroegere Memorials. Denk aan Carl Lewis, Sebastian Coe, Sergej Boebka, Usain Bolt, Haile Gebrselassie. En op zaterdagavond geeft de fine fleur van de Belgische atletiek acte de présence, van Gaston Roelants tot meerkampster Nafissatou Thiam, olympisch kampioene op de zevenkamp in 2016, 2021 en 2024.

Zeven keer Bolt

Meert haalde Carl Lewis, in 1999 door IOC en IAAF uitgeroepen tot respectievelijk sportman en atleet van de eeuw, al in 1983, nog vóór zijn legendarische vierklapper bij de Spelen van 1984 in Los Angeles, naar Brussel. "Helaas had hij een lichte blessure en kon hij niet lopen. Dus hij was toen alleen aanwezig als toeschouwer. Maar hij beloofde: ‘I'll be back next year.’ En dat gebeurde ook. Een paar weken na de Spelen van LA was hij erbij en sprong 8 meter 65 ver, verder dan in Los Angeles! Daarna is hij nog zes, zeven keer geweest. Geen wereldrecord gelopen, wel verschillende keren de 100 of 200 meter gewonnen. We hebben Lewis altijd graag zien komen, hij was hier immens populair."

Dat gold ook voor Usain ‘Lightning’ Bolt, die maar liefst zeven keer aanwezig was in Brussel en altijd voortreffelijk presteerde. Met als hoogtepunt zijn 200 meter in 2009, in 19.57 seconden, en zijn 100 meter in 2011, in 9.76 seconden. Toch was Bolt in 2011 niet de ster van de avond. Dat was zijn landgenoot Yohan Blake, die op de 200 meter met 19.26 op een zucht van het wereldrecord van Bolt strandde (19.19).

Foto onder: Wilfried Meert tijdens een van de Memorials met de Belgische koning Filip in het naar diens oom genoemde Koning Boudewijnstadion.

Een verhaal apart was Sergej Boebka. "Ik nodigde hem keer op keer uit, maar hij liet het altijd afweten. Bij de vijfde keer had ik er genoeg van. Toen de Russische delegatie opnieuw zonder Boebka kwam opdagen, heb ik ze allemaal zonder pardon naar huis gestuurd. In 1984 was Boebka er voor het eerst wel bij. ‘Wilfried, I didn't know anything about your invitations’, zei hij. ‘Ik krijg gewoon de opdracht: je moet springen in Stockholm, Parijs of waar dan ook, ik heb totaal geen inspraak. Dat wordt in Moskou beslist.’ Hij is daarna nog een keer of vier geweest. Na 1991, toen Oekraïne onafhankelijk werd, werd het een stuk gemakkelijker om Sergej te contacteren."

Wereldrecords

Gevraagd naar de meest epische wedstrijd in 50 jaar Van Damme Memorial, is zijn antwoord tweeledig. "Allereerst het eerste wereldrecord, van de in totaal 19 die er bij ons zijn gelopen. Als je nog nooit live een wereldrecord hebt meegemaakt en je ziet iemand iets presteren dat vóór hem of haar geen enkele sterveling ooit heeft gepresteerd, dan is dat magisch. Dat was bij de Memorial Sebastian Coe in 1981, met zijn wereldrecord op de mijl in het oude Heizelstadion, dat ook een tribune had met alleen zitbanken. Mensen vlogen elkaar om de hals toen dat record eraan ging. Alsof België een beslissend doelpunt had gemaakt in de finale van de Wereldcup!"

Magisch was ook de editie van 1997, met wereldrecords op de 5.000 en 10.000 meter. Meert: "Ik had aanvankelijk alleen de 3.000 en de 10.000 meter geprogrammeerd. Maar in de week voor Brussel klopte Haile Gebrselassie in Zürich Daniel Komen op de 5.000 en pakte diens wereldrecord. Op dat moment was Haile wereldrecordhouder op de vijf en de tien kilometer. Met Jos Hermens, de manager van Haile, had ik al afgesproken dat Haile in Brussel de 3.000 zou lopen. In Zürich kwam de manager van Daniel Komen ’s avonds in de bar van het hotel bij me en vroeg: ‘Wilfried, kan je de 5.000 meter in Brussel toevoegen? Daniel wil het wereldrecord op de 5.000 meter terug, hij is zo gefrustreerd!’ Ik heb er nog wat franken tegenaan gegooid en uiteindelijk had ik in Brussel om 20.00 uur de 3.000 meter met Haile, drie kwartier later de 5.000 meter met Daniel Komen en als slotnummer de 10.000 meter met Paul Tergat. En wat gebeurt? Haile loopt de beste wereldjaarprestatie op de 3.000 meter. Doet de dopingcontrole en komt nog even op de tribune kijken. En ziet daar Komen zijn verse record van Zürich breken! Een half uur later breekt Paul Tergat ook nog zijn 10.000 meter-record. Op één avond raakte Gebrselassie twee wereldrecords kwijt! De opwinding was onbeschrijflijk en onvergetelijk."

Clausule

De Memorial Ivo Van Damme is met 35 à 40 duizend bezoekers al jaren de best bezochte atletiekmeeting van het Diamond League-circuit. Meert: "Wij hebben de capaciteit, en het trouwe publiek. Zurich heeft 25.000 plaatsen, Stockholm 14.000, Oslo 15.000. Maar aan de 45.000 bezoekers van de eerste jaren zullen we pas weer geraken als zich een absolute wereldster aandient op een van de loopnummers. Met daaromheen een paar goeie Belgen die mee kunnen op wereldniveau."

Dankzij ‘hele goede’ sponsors en het tv-geld via de Diamond League maakt De Memorial nog altijd winst. Niettemin bracht Meert de Memorial in 2015 onder bij het sport- en marketingbedrijf Golazo. "Ik wilde niet dat de boel in elkaar zou pleuren, als er met mij iets gebeurt. Als morgen mijn vliegtuig naar beneden komt, dan weet ik dat de Memorial in goede handen is. Golazo heeft de professionele power en het geld om het evenement de komende tien, twintig jaar te blijven organiseren. Wel met de clausule dat een stuk van de winst elk jaar naar de Belgische Atletiekbond gaat."

Dit artikel verscheen in een uitgebreidere versie in vakblad Sport & Strategie (editie 3-2026).