Duurzaamheid

Venlo is voorloper op het gebied van circulair bouwen en cradle-to-cradle. Dat liet de gemeente zien op het jaarcongres van Vereniging Sport en Gemeenten, dat afgelopen jaar in Venlo plaatsvond. Twee sprekende voorbeelden werden daar belicht: het Holland Casino Venlo, dat volgens cradle-to-cradle-principes is gerealiseerd, en het nieuw te bouwen zwembad De Wisselslag in Blerick. Uit beide blijkt waarom het zo belangrijk is om nadrukkelijk in te zetten en wat dan mogelijkheden zijn. Kennis en kunde waarvan ook in de sport veel kan worden geleerd.

Van de vele recepten die afgelopen jaar tijdens de verkiezingsstrijd werden uitgewisseld om de woningbouw te bestrijden, viel die van Marcel de Visser van Sport + Vitality misschien wel het meeste op: gebruik bestaande sportlocaties voor de bouw van nieuwe wooncomplexen en leg op de onderste lagen en op daken sportvoorzieningen aan. In een uitgebreid interview met vakblad Sport & Strategie deelde hij zijn visie: "Zo behouden we de sportcapaciteit, maar winnen we ruimte voor duizenden woningen."

De druk op de in Nederland beschikbare ruimte is groot. Bouwen moeten we; bouwen, bouwen, bouwen. Vanuit het nieuwe huis moeten we filevrij met de auto naar het werk kunnen, zoevend tussen de maisvelden voor de Nederlandse veestapel. Tussen die drie krachten is sport als een vlieggewicht onder de zwaargewichten. Hoe krijgt de sport in Nederland de ruimte die het verdient? Rijksbouwmeester Francesco Veenstra deelde eerder dit jaar in vakblad Sportaccom zijn visie: “Ruimte voor sport komt er in veel gevallen minder goed vanaf.”

Sportaccommodaties en ander gemeentelijk of maatschappelijk vastgoed kunnen een belangrijke rol spelen in de overstap naar een aardgasvrije samenleving. Bijvoorbeeld door de aanleg van collectorvelden. In Zaanstad en Gouda hebben ze er inmiddels ervaring mee. In dit artikel leggen we aan de hand van twee praktijkvoorbeelden uit hoe het werkt.

Natuurlijk is klimaatverandering een van de grote uitdagingen die deze generatie moet aangaan. En natuurlijk moeten sportverenigingen daar hun rol in spelen. Maar de reden waarom sportverenigingen nu aan de slag moeten met verduurzaming, ligt dichter bij de kern van waarom sportverenigingen bestaan. Uiteindelijk is de doelstelling van de meeste sportverenigingen om hun leden te laten sporten voor een contributie die betaalbaar is voor alle leden. En verduurzaming kan hierbij een heel belangrijke rol spelen.

De gemeenten Amsterdam en Haarlem hebben de gezamenlijke aanbesteding voor het project ‘Scale Up Toekomstbestendige Kunstgrasvelden’ gegund aan drie hoofdaannemers. Zij zijn geselecteerd om in de komende tien jaar maximaal 270 duurzame kunstgrasvelden te realiseren bij voetbal-, hockey- en korfbalverenigingen in beide gemeenten. Met deze grootschalige aanbesteding zetten Amsterdam en Haarlem een belangrijke stap in het realiseren van een duurzame en fijne sportomgeving.

Met het Nationaal Sportcongres 2025 op 24 juni brachten de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) en NOC*NSF de sportsector en aanpalende domeinen samen om de toekomst van de sport te schetsen. 580 beleidsmakers, clubondersteuners en sportprofessionals van bonden, brancheorganisaties en maatschappelijke organisaties lieten zich op Papendal inspireren over een breed scala aan thema’s: van ruimte voor sport tot vitale sportclubs en het versterken van kader bij sportverenigingen. In dit tweede deel van het verslag lees je over bouwen aan toekomstbestendig sportkader op de club en ruimte voor sport.

Nederland telt ongeveer 250 verborgen natuurgebieden op en rond golfbanen. Met de landelijke campagne ‘Dat Doen We Natuurlijk’ openen golfbanen hun deuren voor het brede publiek om de verrassend rijke natuur op en rond golfbanen te ontdekken. De campagne is een initiatief van de NGF, in samenwerking met de NVG en NGA, en wordt ondersteund door VvGM en PGA Holland. Op zondag 11 mei wordt de campagne afgetrapt met een uniek PR-natuurmoment: het Langste Blote Voetenpad van Nederland.

Op initiatief van NOC*NSF heeft een werkgroep zich afgelopen jaar gebogen over een onafhankelijk duurzaamheidslabel voor kunstgras-sportvloeren. Begin dit jaar werd deze Europese noviteit opgeleverd. Een soortgelijk label moet er uiteindelijk ook komen voor andere producten en toepassingen op de sportproductenlijst. “Jarenlang hebben we de problemen met kunstgras onvoldoende opgelost”, zegt Bob Thomassen, namens NOC*NSF projectleider van de werkgroep. “Nu hebben we de kans om voorloper te zijn. Die kans grijpen we.”

Met de symbolische overhandiging van de handleiding aan BSNC-voorzitter Edward van der Geest en directeur Breedtesport van NOC*NSF Guido Davio heeft de werkgroep duurzaamheidslabel van de Routekaart Verduurzaming Sport een Europese mijlpaal bereikt. Voor het eerst wordt het mogelijk om kunstgrasvloeren, volgens een onafhankelijke systematiek getoetst, in te schalen op duurzaamheid. Gemeenten kunnen hiermee hun inkoopproces transparant duurzaam gaan inrichten met ingang van 2026. De toetsing van kunstgrasproducten vindt plaatst volgens de gangbare PEFCR-methode, waarmee op een gestandaardiseerde manier voor producten de milieuvoetafdruk bepaald kan worden.

Bij de 39e NN Zevenheuvelenloop zet de organisatie dit weekend een volgende stap op gebied van duurzaamheid. Voor het eerst in Nederland krijgen deelnemers aan een loopevenement sportdrank en water uitgereikt in volledig recyclebare papieren bekers. De bekers zijn door Conpax ontwikkeld in samenwerking met Prom’es Event Supplies en Stichting Zevenheuvelenloop.

Het creëren van een gezonde leefomgeving is een per definitie domeinoverstijgend vraagstuk, aldus Vincent Luyendijk, strateeg en adviseur duurzaamheid in vakblad SPORTACCOM. Duurzame oplossingen kunnen alleen tot stand komen door samenwerking tussen enerzijds (sport)organisaties en gemeenten en anderzijds tussen gemeentelijke afdelingen. Haal schotten weg, vorm coalities, is zijn boodschap. “Onderliggend willen we allemaal hetzelfde en dat is dat mensen gezond en gelukkig zijn.”

"Jullie zijn de koplopers voor een natuurinclusieve sport", zei Koen Beelen aan het begin van de Kennisdag Natuurinclusieve Sportlocaties op Papendal op 26 juni. De kwartiermaker natuurinclusie bij NOC*NSF vond de volle zaal met ruim honderd geïnteresseerden veelzeggend. "Ik zie dit als een heel mooi begin. We moeten echt durven stappen te gaan zetten, anders gaan we de wereld niet beter achterlaten voor onze kinderen." Tijdens het congres werd duidelijk dat het thema natuurinclusiviteit nog in de kinderschoenen staat, maar vooral dat de verbinding tussen natuur en sport een grote kans vormt voor de toekomst van de sport.

Sport en natuur zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een groene omgeving kan sport en bewegen aantrekkelijker maken en zelfs uitdagen om in beweging te komen. Tegelijkertijd heeft de sport te maken met klimaatverandering, druk op de ruimte en duurzaamheidsvraagstukken. Over dit actuele thema wordt op 26 juni de Kennisdag Natuurinclusieve Sportlocaties georganiseerd met praktijkdeskundigen en experts.

De normen voor de bouw en inrichting van sportaccommodaties zijn in het nieuwe kwaliteitszorgsysteem gesplitst in voorschriften, richtlijnen en aanbevelingen. Opdrachtgevers kunnen van richtlijnen en aanbevelingen afwijken, waardoor het mogelijk is geworden innovatieve oplossingen en materialen toe te passen die onder de oude normen niet zouden zijn toegestaan. Nu kan bijvoorbeeld sloopmateriaal worden hergebruikt als fundering van een sportveld. Een stap in de richting van een circulaire economie.