Gemeenten kunnen vanaf vandaag gebruikmaken van de VitIndex: een nieuw online dashboard dat gegevens voor sport, bewegen, gezondheid en brede welvaart overzichtelijk samenbrengt. De VitIndex is ontwikkeld door het Mulier Instituut in samenwerking met Vereniging Sport en Gemeenten (VSG). Het dashboard helpt gemeenten om beter inzicht te krijgen in lokale opgaven en om beleidskeuzes met data te onderbouwen. De VitIndex biedt gegevens op verschillende schaalniveaus: van regio en gemeente tot wijk.
Gebruikers kunnen gegevens bekijken en verschillende gebieden met elkaar vergelijken. Zo ontstaat inzicht in onder meer sportdeelname, het aantal sportaccommodaties, overgewicht en de ervaren kwaliteit van leven.
Veel van de gegevens in de VitIndex waren al openbaar beschikbaar, maar waren verspreid over verschillende bronnen. De kracht van het nieuwe dashboard zit volgens Dennis van Kooij (Expert Sport Data Valley, Mulier Instituut) dan ook vooral in het samenbrengen van deze informatie. "Gemeenten hebben behoefte aan actuele en relevante informatie om hun beleidskeuzes te onderbouwen. Met de VitIndex brengen we verschillende databronnen samen in één omgeving en maken we het eenvoudiger om gegevens op wijk-, gemeente-, en regioniveau te bekijken en te vergelijken."
De VitIndex is ontwikkeld en getest in een pilot met 17 gemeenten. Daarbij is bewust gekozen voor een diverse groep gemeenten, van groot tot klein en van stedelijk tot landelijk. De ervaringen en wensen van de deelnemende gemeenten zijn gebruikt om het dashboard verder te ontwikkelen.
De VitIndex geeft niet allen inzicht in cijfers over sport en bewegen, maar maakt ook de samenhang met andere maatschappelijke thema’s zichtbaar. Daarmee kunnen gemeenten de lokale opgaven beter in kaart brengen en gerichter bepalen waar inzet nodig is. "Het gaat niet om het verzamelen van nóg meer data", stelt Mirjam Wallien (Beleidsadviseur, VSG). "De uitdaging is om de informatie die er al is goed te benutten. Door sport en bewegen te verbinden met bijvoorbeeld gezondheid en brede welvaart, kunnen gemeenten beter zien waar kansen en uitdagingen liggen en hun beleid daar gerichter op afstemmen."
De gegevens kunnen bijvoorbeeld helpen bij het maken van keuzes over de inzet van buurtsportcoaches, sportvoorzieningen of een wijkgerichte aanpak. Wanneer uit de gegevens blijkt dat sportdeelname in een bepaalde wijk achterblijft, kan dit aanleiding zijn om samen met partners in de wijk te kijken welke ondersteuning of voorzieningen nodig zijn.
Het onderwerp zwembaden krijgt een eigen plek binnen het dashboard, waarin inzicht wordt gegeven in de huidige situatie en toekomst van zwembaden. De gegevens kunnen gemeenten helpen bij het voeren van het gesprek over verduurzaming en investeringen en bij het in beeld brengen van lokale en regionale opgaven. De zwembadtegel wordt de komende periode verder ontwikkeld, met als doel om eind 2026 een definitieve versie beschikbaar te hebben voor landelijke uitrol.
Ook de gemeenten die deelnamen aan de pilot zijn positief over de mogelijkheden van de VitIndex. Simon Hoekman, beleidsadviseur Brede Welvaart van Gemeente Dronten, was één van de deelnemers. “Het is eenvoudig om relevante data op het gebied van sport en bewegen te raadplegen. Veel informatie is bovendien beschikbaar op wijkniveau. Daar werden wij vooral enthousiast van.”
De pilot leverde daarnaast waardevolle feedback op over de manier waarop gemeenten de data willen gebruiken. Zo bleek er veel behoefte aan mogelijkheden om wijken, gemeenten en regio’s met elkaar te vergelijken. Deze mogelijkheden zijn in de verdere ontwikkeling van de VitIndex meegenomen.
Met de landelijke lancering is de VitIndex beschikbaar voor gemeenten en professionals die zich bezighouden met sport, bewegen, gezondheid en brede welvaart. De VitIndex is gratis te gebruiken. Geïnteresseerden kunnen een account aanmaken via vitindex.nl.