Het Wijchense bedrijf QR-FIT is in 2020 opgericht door Gerjan van Stralen, die destijds de opleiding Sportkunde aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN) volgde. Bij het vak ‘Ondernemende Sportkundige’ leerde hij wat er bij het opzetten van een eigen bedrijf komt kijken. Van Stralen merkte als buurtsportcoach al dat in het bedenken van oefeningen voor beweeggroepen best veel tijd zat. Zo kwam hij op het idee om een app te ontwikkelen waar al allerlei oefeningen in zijn verzameld om onderweg tijdens een wandelroute te doen met een groep.

Lokale samenwerking

QR-FIT begon in eerste instantie met het aanleggen van fysieke beweegroutes met paaltjes met een QR-code. Door die code te scannen, krijgen coaches van een beweeggroep automatisch een oefening voorgeschoteld. "We zijn echt gestart met het idee om buurtsportcoaches werk uit handen te nemen", zegt Mick Wiendels. Hij studeerde ook Sportkunde aan de HAN en begon twee jaar na de oprichting via een stage bij QR-FIT. Binnen het zevenkoppige team is hij verantwoordelijk voor de marketing en community. Het is zijn taak om het jonge bedrijf van het ‘paaltjes-imago’ af te helpen en meer de lokale samenwerking te stimuleren. "Want met alleen een route breng je mensen niet in beweging. Daarom hebben we een platform ingericht dat partners verbindt en het makkelijk maakt om beweeggroepen op te zetten."

QR-FIT zorgt ook dat de nieuwe beweeggroepen in de gemeente bekend worden gemaakt. Een kick-off evenement als een opening van een nieuwe beweegroute wordt daarbij gebruikt als eerste gezamenlijke activiteit. "Vanaf dat moment is het de bedoeling dat er wekelijks structureel wordt bewogen met die groep. We zorgen ook dat een coach de groep begeleidt. Dat kan een buurtsportcoach of leefstijlcoach zijn, maar sommige gemeenten hebben geen coach beschikbaar en dan zoeken we een vrijwilliger die de activiteiten op zich neemt." De app met routes en oefeningen is overigens zo ingericht dat inwoners daar zelfstandig mee aan de slag kunnen. Op die manier is niet altijd een buurtsportcoach nodig.

Succes in Kapelle

In de gemeente Kapelle is QR-FIT omarmd door de lokale gemeenschap, wat het volgens beleidsadviseur Colin van Koeveringe tot een succes maakt. "Via onze welzijnsorganisatie hebben we vrijwilligers kunnen koppelen aan de QR-FIT routes", legt hij uit op de website van QR-FIT. "Zij begeleiden deelnemers en helpen mensen om de routes en oefeningen optimaal te benutten. We hebben ook zorgpartijen en fysiotherapeuten vanaf het begin meegenomen in onze plannen, zodat het een breed gedragen project werd. Voor ons is het belangrijk dat niet alleen de gemeente bepaalt hoe het beweegaanbod eruitziet, maar dat ook professionals uit de zorg en sportsector hierbij betrokken zijn."

Behalve zorgpartijen vormen seniorenverenigingen of KBO’s (voluit Katholieke Bond van Ouderen) een belangrijke instroompartner voor de beweeggroepen. Landelijk gezien heeft de Unie KBO 175.000 leden en 8.000 vrijwilligers die actief zijn bij lokale afdelingen. "Senioren die lid zijn van zo’n vereniging komen vaak al samen in een buurthuis of een wijkcentrum en doen al allerlei activiteiten zoals jeu de boules. Maar dat kan ook een QR-FIT wandeling zijn."

Met die wandelingen met spierversterkende oefeningen wil QR-FIT vooral de doelgroep bereiken waarvoor sport te hoog gegrepen is vanwege fysieke of financiële drempels. De sportvereniging is daardoor niet de eerste plek om deelnemers te werven, maar toch worden de activiteiten in de buurt daar ook gepromoot. In de ogen van Wiendels kunnen clubs daar als een bijeffect ook profijt van hebben. "Ons eerste doel is vooral laagdrempelig aanbod op te zetten, maar we vinden het natuurlijk ook mooi als mensen weer kennismaken met bewegen en denken: ik kan het weer en dat ze dan doorstromen naar een hoger niveau bijvoorbeeld op een club."

Wat de wandelingen voor effect hebben, kunnen de deelnemers het beste zelf vertellen. Zo vertelt Chris trots in een video dat hij zich na het bewegen "vrolijk, blij en opgelucht" voelt. "En ook actiever als ik thuiskom. Dan ga ik niet direct op de bank liggen. Ik ben invalide, ik heb een uitkering en dan moet je elke euro omdraaien. Dan kun je niet zoveel sporten als ik nu doe als het betaald is. Toen ik bij QR-FIT begon was ik stijf, zwaarlijvig en niet beweeglijk. Nu ben ik maanden bezig en ben ik negen kilo afgevallen, ben ik veel leniger en veel actiever. En dat wil ik graag zo houden."

Het sociale aspect wordt ook vaak genoemd door de deelnemers. Vrijwillig begeleider Karin zegt bijvoorbeeld over een groep uit Geldrop-Mierlo: "Het samen kletsen en lol maken onderweg vind ik het allerleukste. Het is een sportieve groep die wat meer doet dan alleen wandelen." Die groep is een gemêleerd gezelschap in de leeftijd van 65 tot 93. Ine, die zo twintig jaar jonger geschat zou kunnen worden, is de oudste van die groep. Zij las over de QR-FITwandeling in een lokaal krantje. “Mijn kinderen zeiden: ‘Dat moet je doen!’ Tuurlijk merk ik wel dat ik wat beweeg, anders heb je alleen je huishoudelijke bezigheden. Als ik dat niet gedaan had dan was ik weer gaan fietsen. Deze oefeningen doe je niet als je dat niet weet. Het is toch goed dat je je body helemaal gebruikt als je ouder wordt.”

Nog zo’n opgewekte deelnemer komt in beeld bij een groep uit IJzendijke. Daar zegt Trudi dat ze het samen bewegen vooral erg leuk vindt. "Je hebt meer aanspraak en het geeft je ook een stimulans om misschien meer te bewegen. Het zijn gewoon hele leuke mensen om mee te wandelen. Ik heb meer lucht, meer adem en meer uithoudingsvermogen. Dat wordt zachtjes opgebouwd. Ik heb daarvoor eigenlijk niet zo veel bewogen. Na het bewegen voel ik mij super goed en dat kun je ook beschouwen als meer lucht. Ik heb dan ook een goed en blij gevoel."

Erkende interventie

Vorige maand maakte Kenniscentrum Sport en Bewegen bekend dat QR-FIT Beweegplatform is erkend als sport-en beweegpreventie op het niveau ‘Goed Beschreven’. De praktijkbeoordelaars noemen QR-FIT "een goed doordachte interventie, met focus op zowel de beweegrichtlijnen als de sociale component. Het 13-weekse programma is sterk geformuleerd en komt krachtig over. Een wijkgerichte aanpak spreekt aan, dat draagt bij aan gevoel van gelijkgestemdheid."

Voor Twan van Stralen van QR-FIT voelt deze erkenning als een een belangrijke bevestiging van hun aanpak. "QR-FIT is een van de eerste erkende interventies die werkt volgens het BVO-model en die geen vast eindpunt kent, omdat bewegen niet stopt na een programma. Met deze erkenning kunnen we onze aanpak verder opschalen en structureel inzetten voor duurzaam bewegen."

Ga voor meer informatie naar QR-FIT.nl.

Dit artikel verscheen eerder in vakblad SPORT Bestuur en Management (editie 3-2025)