Airsoft valt officieel onder de schietsporten, maar binnen die categorie is het de lichtste variant. Dat zit in wapens die worden gebruikt, legt Bas Mooren uit. "We gebruiken replica’s van vuurwapens, dat zijn hele lichte luchtdrukwapens. Die schieten minder hard dan een luchtbuks op een kermis of een paintballgeweer. Omdat ze zo lijken op vuurwapens, vallen ze onder de wapenwet en gelden ze als vuurwapens." Bij airsoft wordt geschoten met kleine balletjes van zes millimeter, die anders dan bij paintball niet voor blauwe plekken zorgen. "Maar je voelt het wel als je geraakt wordt", zegt Mooren. Dat is ook een essentieel onderdeel van de sport, want bij een ‘hit’ moet je het veld tijdelijk of helemaal verlaten.

Dat speelt met name bij de twee populairste disciplines van airsoft: speedsoft en skirm. Bij speedsoft wordt gespeeld op een veld zo groot als een basketbalveld, in twee teams van vijf. Het doel is om de overkant te bereiken, waarbij spelers elkaar mogen ‘uitschakelen’. In de potjes van negentig seconden gaat het om snelheid en tactiek. Bij skirm spelen twee teams in een realistische setting binnen of buiten een missie of verhaallijn na zoals in games als Call of Duty.

Bij de discipline parcoursschieten moeten deelnemers zo snel mogelijk een parcours afleggen en onderweg op doelen schieten. De vierde discipline, ‘kaartschieten’, wordt met name voor training gebruikt om te oefenen voor andere onderdelen.

Mooren heeft die ontwikkeling zelf van dichtbij meegemaakt sinds hij tien jaar geleden begon als kwartiermaker. Hij had daarvoor bij de KWbN, de Handboogbond en Sportservice Doetinchem gewerkt en kreeg bij de NABV de opdracht de organisatie in te richten als een sportbond. "Ik vond het gelijk een fascinerende sportorganisatie. In mijn eerste gesprekken werd al gemeld dat ze met 500 leden per maand groeiden. Ik dacht nog: dat kan niet! Maar de groei is dus in tien jaar tijd van 7,5 naar 33 duizend leden gegaan. Het bestaat dus echt."

In zijn eerste jaren was Mooren vooral bezig met de bestuurlijke inrichting van de bondsorganisatie. Die structuur lijkt volgens hem het meeste op de Nederlandse Klim en Bergsport Vereniging (NKBV) met leden en commerciële klimhallen als aanbieders. "Bij ons zijn leden direct lid en hebben we daar geen laag van verenigingen tussen zitten. We hebben wel verenigingen, maar die hebben dan een airsoftlocatie. We hebben daarnaast vooral ook veel commerciële aanbieders."

Sociale sport

Airsoft wordt door leden als een sociale sport omschreven. "Je kunt in je eentje of met een groepje vrienden naar een event gaan, je wordt ingedeeld in een team en je hebt meteen aanspraak. Iedereen zit daar met een gedeelde hobby. Je hebt het met je team van die dag te doen met mensen die je niet kent", zegt Mooren. Dat sociale aspect zit ook in de werving van leden, want veel airsofters begonnen doordat ze een keer zijn meegenomen door vrienden. Toch is de NABV de laatste jaren zelf ook actief gaan werven met verschillende campagnes. "We vonden wel dat eerst de basis op orde moest zijn met keuringen van velden, sportaanbieders die aan alle eisen voldoen en we laten nieuwe leden een workshop volgen om met airsoftwapens om te gaan."

In die BOSS-workshop krijgen nieuwe leden een aantal voor de airsoftsport belangrijke normen en waarden mee. "Een airsoftwapen lijkt op een wapen en iedereen zal het zo beschouwen. Dus zo moeten leden het ook behandelen. Je mag dus niet op een ander richten als ze niet in een spelsituatie zijn en je mag dus met een airsoftwapen niet in je tuin gaan schieten."

Behalve via die gratis workshop ziet de NABV nog op een andere manier toe op de veiligheidsvoorschriften. "Ieder lid moet een VOG voor schietsport met een streng profiel in kunnen leveren. Dat moet je elke vier jaar opnieuw kunnen overleggen om het lidmaatschap te kunnen continueren. Spelers waarderen dat iedereen zo langs dezelfde meetlat wordt gelegd."

Rennen, kruipen en sluipen

Fairplay en respect zijn binnen airsoft belangrijke waarden, vervolgt Mooren. "Als je iemand per ongeluk op het hoofd raakt dan loop je naar die persoon toe en bied je je verontschuldiging aan. Iedereen stapt samen het veld op en weet: we gaan op elkaar schieten. Dat zorgt voor respect en verbroedering. Ik snap dat mensen denken: het is op elkaar schieten, maar het is juist een hele mooie gelijkwaardige energie."

Op zoek naar locaties

Als de groei van airsoft doorzet dan verwacht de NABV in 2030 op 40.000 leden te zitten. "Met alleen volwassenen", voegt Mooren toe. "Wij zijn groot voorstander van het verlagen van de leeftijd voor airsoft. Als we aan de slag kunnen met leden vanaf 14 jaar dan gaat dat ledenaantal nog verder groeien. Dat gaat ook gepaard met programma’s die we dan moeten inrichten." Om die groei van de sport te kunnen faciliteren is de bond nog op zoek naar meer locaties. Op dit moment telt de NABV rond de veertig binnen- en buitenaccommodaties voor airsoft. "We zouden eigenlijk in elke gemeente een locatie willen, dat is er nu niet. Het kan ook een oude loods zijn waar we tijdelijk aan de slag kunnen om te laten zien hoe groot de sport al is."

Cijfers over Nederlandse airsofters

• Ruim driekwart van de leden van de NABV geeft aan door de beoefening van airsoft te leren om tactisch na te denken.
• Airsoft lijkt ook bij te dragen aan het beter in teams leren samenwerken. Dit is logischerwijs meer het geval voor leden die lid zijn van een airsoftteam.
• Het merendeel van de airsoftspelers geeft aan vrienden/leuke contacten aan airsoft te hebben overgehouden.
• Ongeveer een vijfde van de leden van de NABV zegt minder te zijn gaan gamen nadat zij airsoft zijn gaan beoefenen.
• Het merendeel van de airsoftbeoefenaars ervaart airsoft als een teamsport, vermakelijk, tactisch uitdagend, goed voor de gezondheid en gezellig.

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met de NABV en verscheen eerder in vakblad SPORT Bestuur en Management (editie 4-2025)