Topsport zal zich doping nooit laten afnemen

30 juli 2016 // Perstribune // Door: Kees Kooman
Topsport zal zich doping nooit laten afnemen
Foto: Flickr (CC) / Rob Sinclair.
In 1988 interviewde ik de Schotse 400 metertopper David Jenkins, vlak voordat hij wegens ‘anabolensmokkel’ voor een jaar zijn zonde mocht gaan overdenken in een Amerikaanse gevangenis. Voor Sport International vroeg ik hem een 'top-10' te noteren van stimulerende producten die het volgens hem goed zou gaan doen in de toekomst. EPO was zijn absolute favoriet. De zondaar die bekende zelf ook met anabolen steroïden te hebben geëxperimenteerd, zonder succes (het vermogen van kwantiteit ging ten koste van de kwaliteit) nam het bij onze ontmoeting op voor Ben Johnson.

Die was dat jaar betrapt op doping en als een schurftige hond uit Seoul gejaagd, nadat hem eerst de gouden medaille van de 100 meter en het bijbehorende wereldrecord was ontnomen. De Canadees met Jamaicaanse roots zou ooit, aldus voorspelde Jenkins, worden gerehabiliteerd. Het kon misschien lang duren, zoals in geval van de Amerikaanse tienkamplegende Jim Thorpe geschiedde. De gouden olympische medaille van 1912 was hem ontnomen, omdat hij eerder een zakcentje verdiende met honkbal en daarmee de strikte amateurregels had overtreden. Postuum (in 1982) volgde het eerherstel. Jenkins: "Misschien duurt het honderd jaar, maar ooit zullen de mensen zeggen: geef het goud terug aan Ben Johnson." 

"Topsport is Perfect en ziek"

In mijn recent verschenen boek Sprintkoninginnen kom ik uitgebreid terug op het gesprek met de Schotse ex-atleet die na zijn gevangenisstraf het talent van zakenman optimaal zou uitbuiten met op gezondheid gerichte proteïneproducten, ook dagelijks 'brood' voor de meeste topsporters. Zijn naam werd verbonden aan The Biggest Loser, een kijkcijfer-hit van NBC, waarbij zwaarlijvigheid de gevaarlijkste tegenstander was. "Topsport is prachtig en lelijk tegelijkertijd, perfect en ziek. Net als het leven. En topsport kan niet zonder doping, zal zich de doping nooit laten afnemen", zei hij destijds tegen mij. Het gesprek was een soort aflaat. Jenkins had werkelijk overal spijt van, maar kon vrijuit spreken omdat hij niets meer te verliezen had.  

Hoe vaak gebeurt het in de topsport, nog veel meer dan de tachtiger en negentiger jaren van de vorige eeuw, afhankelijk van geld (veel geld), sponsors en een daarbij noodzakelijk blinkend schoon imago: vrijuit spreken? Bij het inleveren van mijn manuscript kon ik niet voorzien, hoe actueel het onderwerp 'doping' kon zijn vlak voor het begin van de Spelen van Rio. Maar dit wist ik natuurlijk wel: geld, veel geld maakt de wereld er alleen maar hypocrieter op. Kijk naar alle financiële schandalen van de afgelopen decennia en de enthousiaste wijze, waarop de 'veroorzakers' van alle ellende de handen in onschuld wassen. In mijn boek Eerlijk over later, in de wurggreep van AEGON komt een heel legertje van 'Pontius Pilatussen' voorbij, stuk voor stuk in het bezit van drie kapitale villa’s en een multiple modaal inkomen, deels verdiend over de ruggen van onwetende consumenten. Het plukken gold niet alleen voor deze bank-verzekeraar, nu sponsor van de roei-armada waarvan ik veel verwacht op de Braziliaanse wateren.       

Top-10 medicijnen voor de toekomst

Jenkins schreef (in 1988!) op mijn verzoek een top-10 van medicijnen, waarvan de fantastische werking pas veel later zou blijken. Je zou met de wijsheid van nu kunnen schrijven dat Lance Armstrong tussen 1999 en 2005 de Tour de France reed op 'zuivere' EPO. Leidse wetenschappers willen aantonen dat zijn machtige demarrages moeten worden toegeschreven aan het placebo-effect. Zoals er ook ooit 'wetenschappelijk' onderzoek is gedaan naar het nut van anabole steroïden bij kogelstoters met als verrassende uitkomst dat 'het' helemaal niet hielp. Nu weet ik toevallig wel uit eerste hand, hoe fantastisch deze wonderpilletjes werken bij echte toppers die daarbij ook het belang van evenwicht tussen arbeid en rust kennen. 

Inmiddels is van het halve wielerpeloton dat de bergreuzen beklom in de Tour, en daarbij hartstochtelijk aangemoedigd door fans en journalisten, bekend dat op 'zuivere EPO' werd gekoerst. De mantel der liefde waarmee de vele bekentenissen werden bedekt, bleek verrassenderwijs van uitzonderlijk groot formaat. Danny Nelissen en Michael Boogerd mogen weer hun expertise als tv-commentatoren delen met het volk, alsof er nooit iets is gebeurd. Ik heb daar niets op tegen, alhoewel ik mij afvraag of voor olympisch discuskampioene Ria Stalman (die dit jaar bij Andere Tijden Sport door het stof ging) hetzelfde geldt. Wordt hier met twee maten gemeten en waarom eigenlijk? 

Professioneler in de toekomst

Vlak voor het feest van verbroedering dat Olympische Spelen heet, zijn de schijnwerpers in negatieve zin gericht op Rusland met de atletiekploeg in de hoofdrol. Iedereen haast zich op gebruikelijk clichématige wijze uit te spreken over de inderdaad schandalige wijze, waarbij een nationaal dopingprogramma autoritair werd georganiseerd. 'Voorbeelden stellen', 'bedriegers', de hele riedel komt weer voorbij inclusief de shirts waarmee 'de anderen' willen aantonen dat zij ‘schoon’ zijn. Zij wel. I’m clean. Natuurlijk.  

Ik ken de oplossing niet, maar weet wel zeker dat de topsport, zoals David Jenkins bijna dertig jaar geleden tegen me zei, zich doping nooit en te nimmer zal laten afnemen. Deze vorm van 'medische begeleiding' wordt er in de toekomst alleen maar nog professioneler op. In belang van 'een zuiver imago' komen onbegrijpelijke fiasco’s als het Russische voorbeeld mooi uit, want het zoeken naar zondebokken moet onverminderd doorgaan. Topsport is schitterend en lelijk tegelijkertijd, perfect en ziek. Ik verheug me bijzonder op 'Rio', gelukkig wat mij betreft – na het recente besluit van het IOC – met 'schoon' geachte Russische topsporters erbij. The Games must go on.       

Foto: Flickr (CC) / Rob Sinclair


  • Kees
    Door Kees Kooman
    Kees Kooman is auteur van de in 2016 verschenen 'biografie van de snelheid': Sprintkoninginnen, van Fanny tot Dafne. Eerder schreef hij boeken over uiteenlopende onderwerpen: sportbiografieën over Fanny Blankers-Koen en Anton Geesink (genomineerd voor de Nico Scheepmakerprijs), Boerenbloed, Eerlijk over later (genomineerd voor de M.J. Brusseprijs). Als journalist rapporteerde hij bij negen Olympische Spelen.


    Pijl
Verplicht Verplicht
Verplicht


Verplicht

Reload Image
  • Nog geen reacties aanwezig.

Journalisten

Wybren de Boer
27 oktober 2014
Eindredacteur NOS Sport
Pijl
Wybren de Boer is eindredacteur bij de NOS Nieuwsdienst Sport. Daarvoor werkte hij als s...
John Volkers
7 juli 2014
Sportredacteur De Volkskrant
Pijl
Sportredacteur De Volkskrant
Henk Hoijtink
10 november 2014
Voetbalspecialist en chef sport Trouw
Pijl
Voetbalspecialist en chef sport Trouw

Laatste nieuws

19 april 2018
Ruhrgebied dingt naar OS 2032
Pijl
Afgelopen zomer klonken de eerste geluiden over de Duitse interesse in de organisatie van ...
19 april 2018 // Buitenland
19 april 2018
Fietsorganisaties slaan handen ineen
Pijl
‘Het is druk en gevaarlijk op het fietspad, althans, dat is de publieke opinie. Jaarlijks ...
19 april 2018 // Bonden
18 april 2018
How to: je door een Engelse vergadering heen worstelen
Pijl
Je bent vast niet onbekend op het gebied van vergaderen. Maar kun jij ook zelfverzekerd ve...
18 april 2018 // Buitenland