Klassenjustitie door NOC*NSF

15 februari 2018 // Perstribune
Klassenjustitie door NOC*NSF
Jillert Anema
In 2006 probeert schaatscoach Ingrid Paul bij de Olympische Winterspelen in Turijn voor Gretha Smit, eerste reserve bij de 5000 meter dames, een startplaats te versieren door de Poolse schaatsster Katarzyna Bachleda-Curus 40.000 euro te beloven als zij afziet van deelname. In 2010 wordt de affaire door Studio Sport aan het licht gebracht en door een commissie van NOC*NSF en schaatsbond KNSB nader onderzocht.
Die oordeelt dat Paul en Smit belangrijke waarden als fair play en respect hebben geschonden en schorst ze tot en met de Olympische Spelen van 2014 voor een plaats in de Nederlandse ploeg. KNSB trekt daarnaast voor een jaar beider licentie in. Paul spant nog een kort geding aan tegen NOC*NSF en de KNSB, maar de rechter gaat mee in hun oordeel en handhaaft de straffen.

Bij de Olympische Spelen van 2016 in Rio kwalificeert turner Yuri van Gelder zich voor een plaats in de ringenfinale. In zijn euforie verlaat hij het Olympisch Dorp en gaat in het nachtleven van Rio compleet uit zijn bol. Diep in de nacht komt hij beschonken thuis en de volgende dag is hij niet capabel om te trainen. Zijn coach meldt het voorval aan chef de mission Maurits Hendriks en die is onverbiddelijk: naar huis! Een paar dagen later claimt Van Gelder bij de Nederlandse rechter zijn recht op de hem door Hendriks ontnomen finaleplaats. Vergeefs. De rechter schaarde zich achter het oordeel van NOC*NSF.

Schending van fair play en respect 

Vandaag bericht de Volkskrant dat schaatscoach Jillert Anema het bij de Olympische Spelen van 2014 in Sotchi als coach van de Franse achtervolgingsploeg, op een akkoordje wilde gooien met Arie Koops, coach van de Nederlandse ploeg. De Franse en Nederlandse ploeg kwamen in de eerste ronde tegen elkaar uit en Anema vreesde een afgang, hetgeen de Fransen in eigen land aan verlies van financiële steun zou komen te staan. Hij vroeg Koops of de Nederlanders het rustig aan wilden doen, zodat de Franse rijders gezichtsverlies bespaard zou blijven. Als tegenprestatie gaf Anema de garantie dat, mocht er een schaatser van het Nederlandse team ten val zou komen, de Franse schaatser Alexis Contin (zijn pupil bij de commerciële BAM-marathonploeg) zich zou laten zakken, zodat de Nederlandse ploeg te allen tijde van winst verzekerd zou zijn. Koops briefde het voorstel door aan chef de mission Maurits Hendriks en die oordeelde: dit is matchfixing, dat gaan we niet doen, en liet het aan Koops om die boodschap over te brengen aan Anema. 

Minstens zo interessant als het verzwijgen is de kwestie van de strafmaat. De schriftelijke waarschuwing aan Anema is bepaald niet consistent met de straffen voor Smit, Paul, en vooral Yuri van Gelder

Drie weken later krijgt Anema een door voorzitter André Bolhuis en directeur Gerard Dielessen ondertekende brief waarin zijn voorstel aan Koops ‘een schending van de belangrijke olympische waarden - en de waarden van de sport in het algemeen - zoals fair play en respect’ wordt genoemd. ‘NOC*NSF hecht eraan dit standpunt middels dit schrijven aan u kenbaar te maken en gaat ervan uit dat dit in de toekomst niet meer zal voorkomen’. 

Met die waarschuwing is voor NOC*NSF de kous af. IOC noch internationale schaatsbond ISU worden van het voorval in kennis gesteld. Onbegrijpelijk, vindt hoogleraar Sport & Recht Marjan Olfers. ‘NOC*NSF had de zaak nooit met een waarschuwing mogen afdoen’, aldus Olfers in AD. ‘De Spelen zijn een feestje van het IOC. Dit had dus bij het IOC gemeld moeten worden.’

Inconsistente strafmaat

Minstens zo interessant als het verzwijgen is de kwestie van de strafmaat. De schriftelijke waarschuwing aan Anema is bepaald niet consistent met de straffen voor Smit, Paul, en vooral Yuri van Gelder. Tegenover de strenge straf voor Paul en Smit en de nog strengere voor Van Gelder staat het onbegrijpelijk lakse oordeel over de handelswijze van Anema. 

Smit en Paul werden niet alleen voor jaren geschorst maar staan in de collectieve herinnering voor eeuwig te boek als bedriegers en fraudeurs. Voor Yuri van Gelder was de onmiddellijke schorsing nog erger. Hem werd zelfs de kans ontnomen om zich sportief te meten met de concurrentie. Terwijl hij toch geen enkele wedstrijdregel had overtreden, zijn nachtelijke braspartij was hooguit een ongebruikelijke, nogal domme manier om de eigen glazen in te gooien en vooruit, de Nederlandse ploeg voor lul te zetten. Maar van onsportiviteit of schending van olympische waarden als respect en fair play was geen sprake.

Matchfixing kun je karakteriseren als de sportieve variant van witte boordencriminaliteit

Waarom is Anema er zo makkelijk vanaf gekomen? Was het omdat hij coach is van Jorrit Bergsma, een olympisch kampioen? Hebben ze bij NOC*NSF angst voor de welbespraakte Fries die, als het hem niet zint – ook als het hem wel zint trouwens- geen blad voor de mond neemt en in staat is met iedere NOC*NSF-bestuurder de kachel aan te maken? 

Vals spel

In het onlangs gepubliceerde boek Vals Spel beschrijft journalist en schrijver Bert Wagendorp hoe topsport door de niets ontziende jacht op winst synoniem is geworden voor vals spel, voor list en bedrog, fraude en doping. Maar het échte vals spel, meent Wagendorp, vindt niet op het veld plaats, maar daarbuiten, aan de bestuurstafel, in de vergaderzaal, in de vorm van matchfixing, corruptie en de verkoop van sportevenementen aan de meest biedende. En dus ook, weten we nu, in de kleedkamer, via een een-tweetje tussen twee coaches.

Matchfixing kun je karakteriseren als de sportieve variant van witte boordencriminaliteit. De overeenkomst is dat beide vergrijpen vaak onzichtbaar blijven, moeilijk te bewijzen zijn, en, mocht het toch uitkomen, veel lichter worden bestraft. De individuele sporter die doping gebruikt, een tegenstander omkoopt of zich te buiten gaat aan liederlijk gedrag, wordt door NOC*NSF aan de schandpaal genageld en moet vrezen zijn beroep niet meer te kunnen uitoefenen. De coach die zich schuldig maakt aan (een poging tot) matchfixing, komt, beoordeeld door hetzelfde NOC*NSF, weg met een berisping. In de normale wereld heet dat klassenjustitie.

Foto: YouTube

Verplicht Verplicht
Verplicht


Verplicht

Reload Image
  • Nog geen reacties aanwezig.

Journalisten

John Volkers
7 juli 2014
Sportredacteur De Volkskrant
Pijl
Sportredacteur De Volkskrant
Willem Vissers
1 oktober 2014
Voetbalverslaggever De Volkskrant
Pijl
Voetbalverslaggever De Volkskrant
Raymond Kerckhoffs
12 oktober 2014
Wielerjournalist De Telegraaf
Pijl
Wielerjournalist De Telegraaf, President Association Internationale des Journalistes ...

Laatste nieuws

19 september 2018
Pijl
In het hele land zijn initiatieven om ouderen meer aan ...
19 september 2018 // Overheid
18 september 2018
Ode aan de Sportvereniging door Pieter Winsemius:
Pijl
In het vakblad Sport & Strategie (editie 3-2018) laten we een klaroenstoot klinken en...
18 september 2018 // Bonden
17 september 2018
Healthy Football League laat fans strijden om titel 'Gezondste club van Europa'
Pijl
De UEFA maakte afgelopen week bekend te denken over een ...
17 september 2018 // Voetbal