Dames zijn eindelijk vrouwen geworden

26 juli 2017 // Perstribune
Dames zijn eindelijk vrouwen geworden
Na zomerweken vol aardbeien met slagroom, de gebruikelijke overdosis ‘o la la’ met zadelpijn en Franse vergezichten (de beste Nederlander op drie kwartier van de gele trui) is het nu weer even tijd voor de sporten met laten we zeggen de mindere uitstraling. Zwemmen, volleybal, atletiek. Hoe zal het toch komen dat ik mijzelf als zonderling moet beschouwen door nu pas mijn sporthart open te stellen? Ooit als jongetje twee keer achter elkaar een voetbal keihard tegen mijn hoofd geschoten, sterretjes gezien. Vervolgens brakend en strompelend toch nog de ouderlijke woning in Scheveningen bereikt. Zal dat trauma de verklaring kunnen zijn?

Dames en heren

Maar eerst, voor alles een opmerkelijke doorbraak. In alle stilte en naar mijn beste weten door niemand opgemerkt. Sinds de uitvinding van sport als publieke verstrooiing, zo ongeveer in het begin van de twintigste eeuw, worden de uitblinkers consequent aangeduid met ‘dames’ en ‘heren’. Dat was niet zo vreemd aanvankelijk, want alleen de burgers van goede komaf, waren in de gelegenheid een tennisracket ter hand te nemen. Arbeiders konden hooguit toekijken. Zij droegen petten, waar de heren een hoge hoed opzetten. Verschil moest er zijn. Dames deden soms aan atletiek, alhoewel daar aanvankelijk heel vreemd tegenaan werd gekeken. Het was duidelijk: het waren 100 jaar geleden beslist dames en heren.

Beesten van het uur U

Maar nu. Kijk er de uitslagen op na: de meeste sportredacties leven nog steeds in de autoloze era. Het rustgevende paardengetrappel van ‘omstreeks 1900’ klinkt hier nog. En vrijwel niemand stelt zichzelf de vraag, of de emancipatie van man en vrouw ook niet moet gelden voor de sport en zeker voor professionele toppers. Die behalve dan bij de jaarlijkse verkiezingen tot sportvrouw(dame)- en man (heer) in het heetst van de strijd alles behalve dametjes en heertjes zijn. Simpelweg omdat er gewonnen moet worden, desnoods ten koste van bloed, zweet, tranen en veel snot. Niks ‘dames en heren’, juist het tegenovergestelde. Beesten van het uur U, als het nodig is.

Geen boze dame

Ik was een eenzame roepende in deze woestijn van letters en conventies, schreef o.a. een boek over volleybalvrouwen met de betreurde Ingrid Visser in een van de hoofdrollen. Weet u het misschien nog, het stinkende zweetlapje dat bij haar in belangrijke wedstrijden nooit ver weg was, omdat het geluk moest brengen. Dafne Schippers een dame? Kijk nog eens de beelden terug na de verloren olympische finale van de 200 meter. Een tot in de kleinste spiervezel geëmancipeerde vrouw. Een vrouw, zeg ik u en natuurlijk geen boze dame. Die eet gebak bij de Bijenkorf met meestal een postuur dat gastronomische vormen heeft aangenomen.

Voetbalvrouwen vs. volleybaldames

Ik had mij al lang verzoend met de rol van Don Quichot, zoals ik mij ook tot aan mijn dood zal blijven verzetten tegen ‘nieuwe’ records (een record is altijd nieuw) en ik blijf hardlopen, terwijl iedereen om mij heen tegenwoordig ‘rent’. De heer Kooman rent alleen om de tram te halen en ‘renners’ ziet hij alleen maar in dagenlange Tourreportages. Maar wacht, wat is er gebeurd bij het EK voetbal in damesverband? Daar komen voetbalvrouwen het veld op, terwijl aan de andere kant van de wereld (Rio de Janeiro) ‘volleybaldames’ zich in het zweet werken bij de World Grand Prix. Jawel, een doorbraak en ik feliciteer de voetbalvrouwen van oranje van harte met hun pionierswerk.

0.03

Voor even de NPO-camera’s gericht op volleybal, atletiek en zwemmen. Naar ik vrees in de schaduw van de voetbalvrouwen, want ook hier staat de pikorde (sorry dames) als in beton gegoten vast. Mag ik dan op deze plaats (alsnog) een lans breken voor een documentaire die zo veelzeggend is over de grote passie van dat ‘kleine’ zwemmen? De titel (0.03 seconden) slaat natuurlijk op dat verschilletje van nog geen nagellengte tussen alles of niets. Het prachtige verdriet van Femke Heemskerk, op wie je wel verliefd moet worden na dat strafkamp in Narbonne. De lichaamstaal van haar beul Philippe Lucas, de Franse begeleider die maar niet wil geloven dat Sharon van Rouwendaal (zijn andere, Nederlandse pupil) op weg is naar olympisch goud in Rio.

De ziel van topsport

Femke’s blijdschap om het goud van een trainingsmaat en tegelijkertijd het pijnlijke besef van haar eigen verlies. Die tweespalt, schitterend in beeld gebracht. De verbazing (verbijstering?) op het gezicht van de vriendin van Sebastiaan Verschuren die vraagt hem te behoeden voor slecht nieuws tijdens de Spelen van Rio. ‘Ook als ik doodga?’ Ja, zegt de zwemmer tot zijn eigen schrik en hij meent het. 
Tja, topsport, het verschil van 0.03 seconde, vraagt moeilijk te begrijpen offers voor de dames en heren van het thuisfront. Kijken dus, deze documentaire, verplichte kost voor iedereen die wil zien of proberen te begrijpen hoe een ziel eruitziet van deze onderschatte sportmannen en -vrouwen.

Foto: YouTube


  • Kees
    Door Kees Kooman
    Kees Kooman is auteur van de in 2016 verschenen 'biografie van de snelheid': Sprintkoninginnen, van Fanny tot Dafne. Eerder schreef hij boeken over uiteenlopende onderwerpen: sportbiografieën over Fanny Blankers-Koen en Anton Geesink (genomineerd voor de Nico Scheepmakerprijs), Boerenbloed, Eerlijk over later (genomineerd voor de M.J. Brusseprijs). Als journalist rapporteerde hij bij negen Olympische Spelen.


    Pijl
Verplicht Verplicht
Verplicht


Verplicht

Reload Image
  • kees sluys
    Ben ik te wantrouwend geweest? Als ik de programmagegevens mag geloven gaat Studio Sport iedere dag drie uur WK atletiek uitzenden. Op Nederland 3. Ook een oplossing natuurlijk. Maar er gaat natuurlijk niets boven een mooie zitplaats in het Olympic Stadium. Ik zal er zijn.
    Reactie geplaatst op 27/07/17 om 15:25 uur
  • John Volkers
    Mijn Volkskrant noemt sinds Hans van Wissen (1988) dames al vrouwen en heren zijn mannen. Eenzame roepende daarmee in de Nederlandse sportsamenleving. Mijn eigen handbalclub rept nog altijd van dames 1. Maar bij mijn krant zijn we inmiddels al zo ver dat we zwemsters alleen nog zwemmers mogen noemen. Zonder seksevoorkeur derhalve. Dat is misschien weer een sprongetje te ver. En ja, dat voetbal regeert dat weten we al vijftig jaar. Niets nieuws onder de zon. Voetballoze zomers zijn nu ook weer ingevuld met nieuw voetbal waarbij ik pleit voor kleinere bal, kleiner veld en lager doel. Groeten van de WK zwemmen.
    Reactie geplaatst op 27/07/17 om 07:37 uur
  • kees sluys
    Goed dat je het weer eens opneemt voor die andere sporten als volleybal, zwemmen en atletiek. Evenwel naar jij vreest \'in de schaduw van de voetbalvrouwen\'. Ik kan alleen maar instemmend knikken, want die vrees is natuurlijk volkomen terecht. Nadat de Nederlandse voetbalvrouwen hun EK-poule hadden gewonnen zag ik onmiddellijk een horrorscenario voor me: Nederland op zondag 6 augustus in de finale! Het halve land in rep en roer alsook de redactie van Studio Sport. Aftrap om 20.45 uur, in de rust \'analyseren\' en vervolgens nog eens minimaal drie kwartier spelen. Plus (zeker in geval van winst) eindeloos feesten en door-analyseren, mogelijk gemaakt door nog volgende tv-programma’s naar een later tijdstip te verbannen of te laten vervallen. Eindtijd van dit voetbalfestijn niet voor 23.00 uur, want feest in het land. Tezelfdertijd wordt in het Olympic Stadium in Londen de avondsessie van dag 3 van het WK atletiek afgewerkt. Met, om maar iets te noemen, om 21.40 uur de ontknoping van de zevenkamp vrouwen, en om 22.50 uur de finale 100 meter vrouwen. Beide onderdelen met nogal interessante inbreng van Nederlandse dames. Hoe gaat Studio Sport dit oplossen, vroeg ik mij af. Maar toen zag ik opeens: de finale staat die zondag gepland om 17.00 uur. Gevaar afgewend. Intussen: zou de eindredactie/eindregie van Studio Sport opgelucht ademhalen dat hun een dilemma wordt bespaard? Ik vrees van niet. Voetbal regeert. En het zal alleen maar erger worden.
    Reactie geplaatst op 26/07/17 om 21:29 uur

Journalisten

Guus van Holland
2 februari 2015
Pijl
Voormalig chef-sport van NRC Handelsblad
Hans Klippus
28 mei 2014
Verslaggever AD Sportwereld
Pijl
Verslaggever bij AD Sportwereld.
Frans Oosterwijk
2 september 2014
Pijl
Hoofdredacteur Sport & Strategie

Laatste nieuws

14 augustus 2017
Nieuwe vacatures in de sport bij: KNVB, Judo Bond en Dopingautoriteit
Pijl
Wie op zoek is naar een (nieuwe) baan in de sport of een openstaande vacature heeft, kan t...
14 augustus 2017 // Bonden
10 augustus 2017
De internationale sportweek van S&S: Esports op Olympische Spelen 2024 in Parijs?
Pijl
"We weten nog niet honderd procent zeker of esports past binnen de olympische definitie va...
10 augustus 2017 // Buitenland
8 augustus 2017
De voetbalweek van S&S: KNVB vergeet Vrouwen Eredivisie
Pijl
In twee weken verdubbelde het aantal kijkers naar de wedstrijden van de Oranje Leeuwinnen,...
8 augustus 2017 // Voetbal