De Sluipende Revolutie

18 juni 2018 // Perstribune
De Sluipende Revolutie
BMX op de Olympische Spelen van Rio 2016. Foto: A.RICARDO / Shutterstock.com
"Als je je opwachting maakt in een gezelschap dat bestaat uit kerels als Guus van Holland, Henk Hoijtink en John Volkers, dan moet je wel stevig in je schoenen staan. Weet je het wel zeker, Ted?” Aldus deze plagende opmerking van een van mijn beste vrienden, ook nog een eminente schrijver (geen sport). Bedankt, voer de druk maar op! 

Ik begin aan mijn eerste column op dit prachtige platform. Het zweet breekt me uit. Mijn vrouw steekt haar neus in de lucht en kijkt me vreemd aan. "Teveel knoflook gegeten of zo?", klinkt het argwanend vanaf de bank. We kijken beiden naar een WK-wedstrijd. Zij vanaf de bank, ik vanachter mijn laptop. "Je gaat het hier toch niet over hebben, hè? Het is toch allemaal hopeloos, nou ja, behalve Portugal - Spanje dan."

Grote en kleine bewegingen in de sport

Ook zonder haar nuttige advies was ik niet van plan om het WK-zonder-Oranje te gaan bespreken. Ik vind het interessanter wat de grote en kleine bewegingen in de sportwereld zijn. Er is een stille revolutie aan de gang. Mijn gevoel zegt me dat vrijwel alles wat we decennialang gekoesterd hebben onder druk komt te staan. En dan heb ik het nog niet over de 'sportmedia', dat is een aparte column waard. 

Het gaat nu even over de sporten en de sporters. Neem langebaanschaatsers. Hoe lang geleden waren zij onze echte helden? Ik zou zeggen tot en met Sotsji 2014. Dat was een ijkpunt. Ze kwamen terug met 24 medailles, waarvan acht gouden. Daarna was er sprake van een verzadiging, waardoor het niet meer goed kwam. Want hoe anders was de sfeer in 2018. Ondanks het feit dat er opnieuw acht gouden plakken in de koffers terecht kwamen, was er na die Spelen geen sprake van een euforische stemming. Ook in mijn omgeving heb ik weinig reacties gehoord. Het was vooral ‘business as usual’. Killing.

Sponsors houden hand op de knip

Deze vorm van schaatsen raakt in korte tijd veel fans kwijt. Terwijl de winsten van de grote bedrijven over de dijken klotsen, houden de potentiële sponsors de hand op de knip. Zelfs Ireen Wüst – toch een gouddelver eerste klas – heeft nog geen sponsor gevonden. Kramer wel, maar Sven is (hoewel op de weg terug, vermoed ik) een fenomeen, een icoon, daar willen de Jumbo’s van deze tijd nog wel even de kas voor openen. Kramer boert goed, terwijl het voor de andere schaatsers sappelen is. Kjeld Nuis, tweemaal goud. Nog geen kwart van wat Sven verdient, wordt beweerd. 

Conclusie: langebaanschaatsen is uit; shorttrack is in. Hoe komt dat?, informeer ik bij een sportmarketeer die er bovenop zit. "Langebaanschaatsen heeft een enorm probleem. Het is een sport voor oudjes geworden, nostalgie. Dat verkoopt niet lekker." Maar de kijkcijfers zijn toch nog best redelijk? "Ja, in Nederland. Dat komt omdat ouderen tv kijken en daardoor de kijkcijfers nog een beetje opkrikken. Zij zijn voor sponsors niet interessant. Die richten zich meer op jongeren, die een ander kijkpatroon hebben. Smartphones. Youtube. Online dus."

De Grote Geld Carrousel

De grote sportorganisaties, IOC voorop, hebben allang in de gaten dat het roer om moest. Zoals het vroeger was, zo ging het niet langer, dat kregen de bobo’s te horen van de centenmensen. En dus werden sporten als snowboarden, beachvolleybal en bmx’en geïntroduceerd. Dat was nog maar het begin. Neem de laatste Winterspelen. Daar waren zoveel nieuwe onderdelen dat het meer weg had van een 'WK Acrobatiek' dan van authentieke Winter Olympics. Maar ze hebben gelijk. Ze moeten wel als je wilt bijblijven in de Grote Geld Carrousel. 

Dat zie je trouwens ook bij traditionele sporten, die zich steeds meer aanpassen aan de wensen van 'de markt'. Zwemtoernooien die in een strak tv-pak gehesen zijn. Ik vind het nogal saai, maar het scoort wel. Of atletiekevenementen die klassieke onderdelen laten vallen om zendtijd te behouden. Hockey, dat zich wanhopig probeert te handhaven in de olympische wereld en daarvoor de ene gekkigheid na de andere uit de hoge hoed tovert. Beachvolleybalsters in minuscule bikini’s. De rechtgeaarde volleyballer gruwt ervan. Maar de kijkcijfers wijzen iets anders aan. 

Capriolen op de Spelen

Het is nog maar het begin, vermoed ik. Het ziet er niet uit (vind ik), die grote mensen op die kleine bmx-jes, maar ja, de jeugd vreet het. Net zoals de capriolen op de Winterspelen. We moeten wel mee, of we het nu leuk vinden of niet. "Meedoen is belangrijker dan winnen". Een gevleugelde uitspraak van Pierre de Coubertin, de uitvinder van de Olympische Spelen. Van dat gezegde is niets meer overgebleven. De Spelen, ooit een evenement voor amateurs, draait vrijwel alleen nog maar om geld en prestige. 

Wat zou de oude heer De Coubertin hiervan zeggen, mochten we hem dat op een of een of andere curieuze manier kunnen vragen. Ik vermoed dat hij ongeveer dit antwoord geeft: "Monsieur, ik draai me nog maar eens om in mijn graf, als u het mij niet kwalijk neemt!"



  • Ted
    Door Ted van der Meer
    Ted van der Meer gaf sportcommentaar bij meerdere omroepen. Tevens was hij correspondent bij diverse dagbladen. Bij de AVRO maakte hij radio-documentaires en interviews met schrijvers en kunstenaars. Hij was als journalist en commentator aanwezig bij Grand Slam-toernooien tennis en EK’s en WK’s badminton en tafeltennis. Hij was verantwoordelijk voor publicaties als New Balls Please, TennisPark en Sportcolumns met een knipoog.


    Pijl
Verplicht Verplicht
Verplicht


Verplicht

Reload Image
  • John Volkers
    Goed gezien, van dat schaatsen. Ik had ergens eenzelfde onderhuids gevoel. We hebben het allemaal gezien, nu weer wat anders. Onontkoombaar. Goed dat jij dat ook ervaart. Maar het is zoals Robert Misset regelmatig schrijft: de binnenwereld heeft niet in de gaten hoe de buitenwereld zijn of haar sport ervaart. Langebaan is uit, shorttrack mag zich nu wentelen in belangstelling.
    Reactie geplaatst op 01/08/18 om 13:02 uur
  • kees sluys
    Het roer moet om. Kennelijk. Beachvolleybal, en die hele nieuwe zwik. Inderdaad verschrikkelijk. Ik zou zeggen: als het echt niet meer aanslaat, ophouden met die boel. Intussen, wat atletiek betreft. Ondanks het gelamenteer van Coe (atletiek zit in een crisis) zat het Olympisch Stadion bij het WK in Londen vorig jaar lekker vol. En voor het EK in Berlijn deze zomer zijn al meer dan 200.000 tickets verkocht.
    Reactie geplaatst op 20/06/18 om 18:27 uur

Journalisten

Ted van der Meer
18 juni 2018
Pijl
Ted van der Meer gaf sportcommentaar bij meerdere omroepen. Tevens was hij correspondent...
John Volkers
7 juli 2014
Sportredacteur De Volkskrant
Pijl
Sportredacteur De Volkskrant
Bart Jungmann
29 januari 2015
Sportredacteur van De Volkskrant
Pijl
Sportredacteur van De Volkskrant

Laatste nieuws

15 augustus 2018
Sportimpuls geeft ouderensport in Lisse een zetje in de rug
Pijl
Lisse is een sportief dorp in de Bollenstreek. Toch is het aanbod voor 65-plussers matig,...
15 augustus 2018 // Overheid
14 augustus 2018
Ode aan de Sportvereniging door Jacques Brinkman:
Pijl
In het vakblad Sport & Strategie (editie 3-2018) laten we een klaroenstoot klinken en...
14 augustus 2018 // Bonden
10 augustus 2018
‘Vooruitgang en innovatie komen altijd van buitenaf’
Pijl
Prof. Drs. Philip Wagner, oprichter van de Wagner Group, over de kracht van sport, de kuns...
10 augustus 2018 // Bonden // Ondernemerschap