In elke Tour worden nieuwe mythes geboren

30 juli 2018 // Perstribune
In elke Tour worden nieuwe mythes geboren
Wat nu? De Tour de France is voorbij. En wat was er daarvoor ook al weer voor amusement? En dáár voor? De zomer is nu echt begonnen. De warmte wordt nog ondraaglijker, het luieren neemt nu toe, aan het strand, in de ligstoel. Omdat er leegheid is, verwarring en mogelijk angst voor paniek: wat nu? 

Omdat ons geen vermaak meer wordt geboden en we onszelf moeten vermaken. Vandaar: wat nu? Geen opwinding meer over verrassende ontwikkelingen, geen beschuldigingen dan wel verdachtmakingen meer aan het adres van sportmensen (in dit geval wielrenners) die ons niet welgevallig zijn of domweg jegens buitenlanders. Om nog maar te zwijgen over het verwijt aan commentatoren, verslaggevers en analytici wier toon, visie en observatie ons niet bevallen. Een sportevenement als uitlaatklep, via de media, daar is het de stichters toch altijd allemaal om begonnen? 

Ik las en beluisterde commentaren en verslagen omdat ik mijn smaak en observatie (kortom mijn zintuiglijke waarneming) aan die van anderen (liefst veronderstelde deskundigen) wilde toetsen. Soms kon ik me identificeren met de analisten, soms niet. Ik vermoed dat ik niet de enige ben. Dat is toch het mooie aan sport? 
De afgelopen Tour bood als vanouds genoeg stof tot opwinding. Renners die hard vielen en ‘gewoon’ weer opstonden, totdat ze de dood in de ogen keken of niet verder mochten van hun ploegleiders of artsen.

Emotie en identificatie 

Vaak probeer ik te rationaliseren, afstand te nemen. Waarom eigenlijk? Nou ja, laat dat maar aan mijn psychiater over. Liefst wil ik natuurlijk dat mijn emoties ook door (alle) anderen worden weergegeven. Gebeurt dat niet, dan ben ik teleurgesteld of raak ontstemd en verwijt de anderen gebrek aan kennis of inzicht. Voel me mogelijk afgewezen. Had ik maar mijn verstand laten prevaleren. Mijn onderbuikgevoel wint het vaak, zoals mogelijk bij de meesten, maar ergens zegt een stem in mijn hoofd dat ik mijn verstand moet gebruiken en mij minder primair zou moeten uiten. Wat een probleem toch weer… Maar het leidt me gelukkig af van dagelijkse beslommeringen. 

De wens van de supporter c.q. liefhebber is echter niet de gedachte van de sporter. Sterker: de sporter is bij voorkeur met zichzelf bezig en niet met al die verschillende wensen en gedachten van hun bewonderaars. Zo gaat dat met sport en mensen. Emotie en identificatie zijn zowel elkaars vrienden als vijanden. Geraakt worden in de ziel. Zintuigen die worden geprikkeld. Herinneringen, jeugdervaringen, trauma’s, het geheugen, het gemoed, de opvoeding en meer worden geraakt. Identificatie gaat ver – of slaat door. 

Sportfilosoof en vaak mijn geestverwant Ivo van Hilvoorde reageerde in dagblad Trouw op de verkapte vraag ‘Het helpt in de Tour niet mee dat hij (favoriet Chris Froome, GvH) een Brit is’ als volgt: ‘Het verschilt per land hoe er tegen Froome wordt aangekeken. De Fransen vinden het al jaren vervelend dat het wielrennen, van oudsher hun sport, door Angelsaksische renners is gekaapt. Maar in Nederland zijn we net zo nationalistisch als het ons uitkomt. Wij zien ook liever Tom Dumoulin winnen. Het valt mij op dat er in de Nederlandse media vaak negatief over Team Sky en Froome gesproken wordt. We vinden dat Froome lelijk rijdt. Hij zou net een machine zijn. Terwijl het eigenlijk heel knap is wat hij doet. We hekelen de wetenschappelijke benadering van Sky, terwijl de ploeg van Dumoulin ook alles uitrekent. Maar daar hoor je niemand over, terwijl je het zonder wetenschappelijke benadering echt niet meer redt in topsport.’ 

Mythes 

De afgelopen Tour bood als vanouds genoeg stof tot opwinding. Renners die klaagden, hard vielen en ‘gewoon’ weer opstonden, totdat ze de dood in de ogen keken of niet verder mochten van hun ploegleiders of artsen. Renners, zoals Froome en Vincenzo Nibali (buitenlanders) die werden bedreigd en bespuwd omdat ze niet in het potje van de chauvinistische supporters pasten – waarschijnlijk opgehitst door populistische media. De beklimming van Alpe d’Huez, die weer uitgroeide tot een pretpark waar extreme emoties konden worden geuit en waar als vanouds een grenzeloze carnavalssfeer heerste omdat de col eens is uitgeroepen tot ‘de Hollandse berg’ omdat er vaak Nederlandse winnaars waren, was ook weer aanleiding voor opwinding. 

Als het aan opwinding schort, zoekt de organisatie naar nieuwe middelen om mensen aan hun trekken te laten komen.

De aanwezigheid van vooral veel opgewonden Nederlanders vindt niet alleen zijn oorzaak in de acht Nederlandse overwinningen (de laatste dateert uit 1989, Gert-JanTheunisse), een record. Ook de kerk, de Notre Dame des Neiges, die dateert van 1964, heeft invloed gehad. In 1981 luidde de uit Limburg afkomstige pastoor Jaap Reuten de klokken op het moment dat Peter Winnen juichend over de eindstreep op Alpe d’Huez ging. Dat ritueel herhaalde zich ieder jaar omstreeks de tijd dat de beste renner van de dag aanzette voor de laatste pedaalomwenteling. Doordat de aankomst van Winnen midden in het klokgelui viel, wil het verhaal dat de Nederlandse pastoor de klokken luidde om een Nederlandse etappeoverwinning extra luister bij te zetten. Reuten was zich echter van geen kwaad bewust. Het was toevallig exact vijf uur, en het was niet de geestelijke, maar het computermechanisme dat het klokgebeier veroorzaakte. 

Zo leven mythes voort. Maar aan tradities wordt gesleuteld, mede doordat de Tour aantrekkelijk moet blijven voor de supporters én voor de niet-supporters. Als het aan opwinding schort, zoekt de organisatie naar nieuwe middelen om mensen aan hun trekken te laten komen. De Tour moet verkocht, aan de media en aan de sponsoren. Zonder de aanwezigheid van die factoren rijden de renners (met hun sponsoren) onzichtbaar door Frankrijk. Zonder sponsoren verdienen de wielrenners niets. 

Tegengif voor Sky 

Ieder jaar wordt gezocht naar een parcours dat meer strijd oplevert. Als het publiek massaal gaat roepen dat de strijd voorspelbaar is en dus saai, probeert de organisatie aan het routeschema te sleutelen: een paar extra bergritten, de een korter en explosiever dan de ander; een andere vorm van een tijdrit; meer of minder vlakke etappes zodat er meer of minder voorspelbare massasprints voorkomen. Want o, als het publiek – en de sponsoren - niet aan zijn trekken komt (én de rivaal in Italië, de Giro, meer aantrekkingskracht dreigt te gaan uitoefenen), dan is de Tour in gevaar. 

Zo worstelt de Franse organisatie met het uitblijven van een Franse winnaar (sinds 1985 Bernard Hinault) en lijkt ze steeds minder gebaat bij een buitenlandse winnaar. De discussie rond het startrecht van de omstreden Froome en zijn ploeg Sky was geen toeval, zeker niet omdat de organisatie, haar bevriende Franse media en de Franse vijfvoudig oud-winnaar Hinault de start van de Britse winnaar publiekelijk wilde tegenhouden. Nu zitten de Fransen opgescheept met een andere Britse winnaar (de Welshman Geraint Thomas) uit dezelfde omstreden Britse ploeg Team Sky. Het zou me niets verbazen als de organisatie en de Franse supporters liever een ander als eindwinnaar hadden gezien. Liever nog de Nederlander Tom Dumoulin (als tegengif tegen Sky), desnoods de Sloveen Primoz Roglic. 

Honger naar opwinding 

We wachten nu af wat de organisatie voor volgend jaar verzint. Het moet (weer) spannend worden, mogelijk spannender. Zoveel mogelijk mensen moeten bediend worden op hun honger naar opwinding en afleiding. Nederlanders kunnen niet zonder een zomer met Nederlandse favorieten als Dumoulin of wie ook. Belgen wachten met smart op een renner die herinneringen oproept aan Eddy Merckx. Fransen willen een nieuwe Hinault. Zonder landgenoten als Tourfavoriet is de zomer voor veel mensen saai dan wel niet acceptabel. Lummelen is toegeven aan ledigheid. 

Voor mij is de Tour altijd spannend, vooral omdat ik benieuwd ben naar wat er gebeurt en wat er niet gebeurt. Daarom ben ik tevreden met Geraint Thomas als eindwinnaar, een betrekkelijk anonieme renner die meer heeft gepresteerd en gewonnen dan de afgelopen weken in de media bekend is geworden. Sowieso een sterke renner, anders win je echt niet de Tour. 


Verplicht Verplicht
Verplicht


Verplicht

Reload Image
  • kees sluys
    Geen Tour meer. Dus leegte? Voor de massa wel, ja. Gelukkig is er ook nog het EK atletiek in Berlijn. Ik kijk er naar uit.
    Reactie geplaatst op 31/07/18 om 12:22 uur

Journalisten

Ted van der Meer
18 juni 2018
Pijl
Ted van der Meer gaf sportcommentaar bij meerdere omroepen. Tevens was hij correspondent...
Hans Klippus
28 mei 2014
Verslaggever AD Sportwereld
Pijl
Verslaggever bij AD Sportwereld.
Henk Hoijtink
10 november 2014
Voetbalspecialist en chef sport Trouw
Pijl
Voetbalspecialist en chef sport Trouw

Laatste nieuws

21 september 2018
FIFA wil exploderende en dubieuze transfermarkt aanpakken
Pijl
Afgelopen weekend publiceerde de New York Times een int...
21 september 2018 // Voetbal
20 september 2018
Sportimpulsregeling eindigt, maar resultaten projecten bieden perspectief
Pijl
Eind dit jaar stopt de Sportimpulsregeling. Als de dit ...
20 september 2018 // Overheid
19 september 2018
Pijl
In het hele land zijn initiatieven om ouderen meer aan ...
19 september 2018 // Overheid