Wanneer is het zinvol om de trainer te ontslaan?

3 februari 2017 // KNVB // Door: Laura Jonker, Erik van Spanje en Wim van de Fliert
Wanneer is het zinvol om de trainer te ontslaan?
Frank de Boer bij zijn aantreden bij Inter Milaan.
Voetbal international kopte eind december dat seizoen 2016/2017 de boeken ingaat als het eerste seizoen in 33 jaar dat alle Eredivisie trainers de kerst halen. De kop suggereert dat dit een grote uitzondering is en misschien is dit ook wel zo. Elk seizoen sneuvelen er weer vele trainers vanwege de tegenvallende prestaties. In de Eredivisie hebben de trainers dit seizoen (nog) hun baan behouden, maar in de Jupiler League zijn de contracten van de trainers van onder andere De Graafschap, NAC Breda en Fortuna Sittard vroegtijdig ontbonden. Het ontslag van trainer Frank de Boer bij Inter Milaan na 3 maanden is waarschijnlijk het ontslag dat we allemaal het scherpst voor de geest hebben. De vraag is of het ontslag van een trainer uiteindelijk zin heeft voor zowel de prestatieve als financiële situatie van een voetbalclub?

Wat gebeurt er na ontslag?

Verschillende binnen- en buitenlandse wetenschappers hebben zich al gebogen over de vraag of het zin heeft om de trainer te ontslaan. Meestentijds wordt er dan gekeken naar het aantal punten dat clubs halen ten tijde van de oude trainer en wordt er een vergelijking gemaakt met het aantal punten dat de nieuwe trainer voor de club binnensleept. De conclusie: het ontslag van de trainer leidt meestal niet tot betere voetbalprestaties op de langere termijn. Onderzoekers omschrijven dit effect als een 'cumulatieve verrassing', maar wat er eigenlijk gebeurt met de prestaties van een team na ontslag, staat in onderstaande figuur weergegeven.

Gemiddeld aantal punten per wedstrijd


Bron: Hope, C. (2002). When should you sack the manager? Results from a simple model applied to the English Premietship.

De verticale as geeft het moment van ontslag weer. De nieuwe trainer begint dus zijn reeks wedstrijden (horizontale as) als de figuur begint. De verticale as drukt dan vervolgens het gemiddeld aantal behaalde punten van de nieuwe trainer uit per wedstrijd. Zoals alle voetbalfans weten, levert winst 3 punten op, een gelijkspel 1 punt en bij verlies krijgt een team 0 punten. Door de resultaten per wedstrijd op te tellen en te delen door het aantal gespeelde wedstrijden, wordt het gemiddeld aantal punten per wedstrijd berekend.

Het proces

De figuur toont dus eigenlijk aan, dat bij de start van een nieuwe trainer het gemiddeld aantal behaalde punten per wedstrijd relatief hoog is. Dit heeft te maken met het verrassingseffect van een nieuwe trainer en de frisse wind die vaak leidt tot een reeks van 2 tot 5 wedstrijden waarin resultaten worden behaald. Na deze wedstrijden toont de figuur echter een dip. Deze dip wordt een fase van stabilisatie genoemd, waarin de nieuwe trainer met zijn team zoekende is naar de strategie en ze aan elkaar moeten wennen. Op het moment dat de dip, na een wedstrijd of 30 à 40, voorbij is, komt de nieuwe trainer met zijn team in een rustige fase en kan eigenlijk pas gekeken worden of het ontslag zin heeft gehad. Vaak is dit niet het geval (i, ii).

Wat deze figuur niet toont

Wat deze figuur niet toont is de vergelijking na 30 tot 40 wedstrijden met de situatie van de oude trainer (de nieuwe trainer is immers de start van bovenstaande figuur). Om goede vergelijkingen te kunnen maken, is het dus eigenlijk noodzakelijk om te berekenen wanneer het wel zinvol is om een trainer te ontslaan. Dit kun je doen, door de prestaties van de oude trainer te vergelijken met de prestaties van de nieuwe trainer in situaties waarin de trainer wel en niet ontslagen is (dus tussen clubs). Hypercube Business Innovation heeft de afgelopen weken getracht om dit in kaart te brengen voor meer dan 20 professionele voetbalcompetities in Europa voor de seizoenen 2006/2007 tot 2015/2016.

ECI

Om dit uit te rekenen hebben zij gebruik gemaakt van de Euro Club Index (ECI). De ECI is een score, die de sterkte van een team uitdrukt in een puntenaantal. Het is te vergelijken met een UEFA ranking, die ook de sterkte van een team uitdrukt op basis van winst en verlies in het huidige seizoen en voorgaande seizoenen, echter houdt de ECI ook rekening met thuisvoordeel en de kracht van de tegenstander. Hoe hoger het aantal ECI punten, hoe sterker een club is. Vaak verliezen leidt in deze context dus tot een verlies in aantal ECI punten en dit verlies in ECI punten is gebruikt om te berekenen wanneer het voor een club wel zin heeft om de trainer te ontslaan.

200 ECI punten

Het resultaat van de analyses staat in onderstaande figuur. Zoals afgelezen kan worden, verschillen de prestaties van zowel de trainer die mag blijven en de nieuwe trainer, na ontslag van de oude trainer, sterk (doorgetrokken lijnen). De horizontale as geeft hierbij het aantal ECI punten aan. Je hebt als club dus nooit garantie! Wanneer we kijken naar de trendlijnen (stippellijnen) voor ontslag en aanhouden trainer, dan zien we dat het snijpunt rond de 200 ECI punten zit. Dit betekent, dat de kans dat de nieuwe trainer het beter gaat doen in de toekomst dan de oude trainer (en je dus zou moeten denken aan ontslag), rond het verlies van 200 ECI punten binnen een seizoen ligt. Dit kun je vergelijken met het verschil in aantal ECI punten, en dus in prestatie, tussen Feyenoord en AZ op dit moment.



Financiële overwegingen

Naast prestatieve redenen om een trainer te ontslaan wegen natuurlijk ook financiële overwegingen mee. Verlies leidt eigenlijk nooit tot een financieel betere situatie voor een club, maar het ontbinden van een contract is meestal ook niet zonder kosten. Ook geldt dat de contracteisen van een nieuwe trainer niet volgens de voorwaarden van de oude trainer kunnen zijn. Het blijft dus een hele lastige keuze voor clubs om te maken. Eén ding weten we in ieder geval zeker: de 3 maanden tijd die Frank de Boer heeft gehad, was te kort om zijn prestaties te kunnen bepalen. Bovendien is het hem in deze periode niet gelukt om 200 ECI punten voor Inter Milaan te verspelen.


(i).     Hope, C. (2002). When should you sack the manager? Results from a simple model applied to the English Premietship.
(ii).     Bruinshoofd, A., & ter Weel, B. (2003). Manager to go? Performance dips reconsidered with evidence from Dutch football. European Journal of Operational Research.

Foto: YouTube
Verplicht Verplicht
Verplicht


Verplicht

Reload Image
  • Reagerda
    Interessant artikel. Laat maar weer eens zien dat de grote clubs met veel geld niet altijd hun trainersproblemen zomaar kunnen oplossen. Zo'n shock-effect heeft blijkbaar lang niet altijd zin.
    Reactie geplaatst op 09/02/17 om 04:44 uur
  • Michiel B.
    Als er niets gebeurt en er helemaal geen positieve resultaten komen als er geen succes in de lucht hangt. dit zou voor mij een goede reden zijn om een trainer te ontslaan.
    Reactie geplaatst op 05/02/17 om 23:55 uur

Powered by

 
  • Met ruim 1,2 miljoen leden en meer dan 500 medewerkers is de KNVB de grootste sportbond van Nederland

  • Mensen verenigen om van voetbal te genieten, een leven lang. Voor het elkaar, voor het spel, voor de toekomst. Voetbal om van te houden: dit is ook de centrale gedachte in het KNVB beleidsplan 2014-2018

  • Vanuit de afdeling Research & Intelligence amateurvoetbal (R&I) deelt de KNVB regelmatig de laatste 'facts and figures' op Sport & Strategie

Laatste nieuws

17 december 2017
Nieuwe vacatures in de sport bij: SportFriends, KNZB en Kenniscentrum Sport
Pijl
Wie op zoek is naar een (nieuwe) baan in de sport of een openstaande vacature heeft, kan t...
17 december 2017 // Bonden
14 december 2017
De internationale sportweek van S&S: Esports op de Spelen en ISU is schatrijk
Pijl
Om een jongere doelgroep aan te spreken zou het IOC maar wat graag esportsdisciplines aan ...
14 december 2017 // Buitenland
13 december 2017
7 tips om je Engelse uitspraak te verbeteren
Pijl
Een gewetensvraag: ‘Hoe klink jij eigenlijk als je Engels spreekt? Klink jij als een Louis...
13 december 2017 // Ondernemerschap

Partnernieuws

Fontys Economische Hogeschool Tilburg (SPECO) Arko Sports Media en Fontys Economische Hogeschool Tilburg (SPECO) verlenge...
Werkenindesport.nl Nieuwe vacatures in de sport bij: SportFriends, KNZB en Kenniscentrum Sport...
Neptunus Etagehal bouwen op een berghelling: de uitdaging van tijdelijke accommodati...
ATPI Sports Events Van vliegtuigstoel tot gouden plak
Sportgeneeskunde Nederland Anne Benjaminse en Nick van der Horst winnen TulipMed Prijs 2016
NOC*NSF Ferrero en NOC*NSF lanceren actieplan om sportplezier bij kinderen te vergr...
Sport & Zaken European Company Games komen naar #Arnhem2021!
Jongeren Op Gezond Gewicht Winning Serve met Team:Fit bij het Ricoh Open
TDE Triple Double en E-sites bundelen krachten in nieuw digitaal bureau TDE
Hogeschool Rotterdam Opleiding SportMarketing & Management tekent samenwerkingsovereenkomst met ...
Improve Your Business English 7 tips om je Engelse uitspraak te verbeteren