Japan oogst Nederlands

5 december 2017 // Perstribune
Japan oogst Nederlands
Als de vorm blijft zoals ie is, kunnen we Nao Kodaira opschrijven als olympisch kampioen op de 500 en de 1.000 meter
Japans schaatsen, dat was altijd exotisch, explosief, diep ineengedoken, laag langs het ijs, van sprinters als Keichi Suzuki, de kleine man die bij de WK allround traditioneel de eerste afstand won, tot Hiroyasu Shimizu, de halfgod van Nagano 1998. Na 500 meter was het meestal voorbij met de Japanse invloed op de resultatenlijst. En zelfs daar viel de laatste tijd de afkorting JPN niet in de top terug te vinden.

Japan keerde uit olympisch Sotsji (2014) terug met nul medailles achter de naam. Zo kon het niet langer, vond deze sportmacht, en er werd uitgekeken naar een trainer uit dat land dat het schaatsen zo was gaan domineren: Nederland. Het land van de 23 (van 36) plakken in Sotsji. De Japanse scouts kwamen, best verrassend, in hun zoektocht uit bij Johan de Wit. 

De bescheiden Alkmaarder stond op het punt zijn coachloopbaan eraan te geven. In bezuinigend en opeens niet meer zo commercieel Nederland was geen emplooi. De Wit dacht erover terug te keren naar het vroegere bestaan van gymleraar. In Nederland had hij, de zacht sprekende, invoelende coach kleine ploegjes gehad, van Project 2018 tot New Balance. Die haalden dan de pers met stukjes als ‘De Jongens van Johan de Wit’.

In Japan, dat hem in 2015 binnenhaalde, werd hij van een kleine trainer een grote coach. Hij moest zich door stroperige, met grijze mannen bemande structuren heen vechten, maar hij hield vol. De Wit veroorzaakte een revolutie en dat niet alleen in Japan. In een kleine drie jaar tijd heeft hij Japan aan het schaatsen gekregen. De media volgen in groten getale de prestaties van het team. Perszalen zijn te klein door de toestroom van de Aziaten die je nooit hoort praten met elkaar. In die gewijde stilte is Johan de Wit, rustige man uit Noord-Holland, nog een uitgesproken type. 

De Wits aanpak zou succes opleveren, dat wist hij zeker. Toen ik hem voor de Volkskrant interviewde in januari, bij een wereldbeker te Berlijn, was ik nog sceptisch en vroeg hem: maar beste Johan, kun je daar trainingstechnisch wel doen wat je wilt? Hij barstte uit in enthousiasme: 'Wij hebben hartstikke goede faciliteiten, misschien wel beter dan in Nederland. Wij kunnen een ontzettend goed programma draaien, we hebben fantastische schaatsers. Er is hier gigantisch veel talent. Ik vind het echt een schande dat het hier zo slecht ging. Dat moet helemaal niet kunnen.'

De eenzijdige machtsuitoefening door de Nederlanders in het internationale schaatsen lijkt daarmee gebroken. De export van coachkennis heeft zijn werk gedaan

Hij vertelde van de trainersopleiding die niet bestaat. Dat jonge schaatsers verbitterd raken over het gebrek aan fatsoenlijke coaches. En dat die verbitterde schaatsers later zelf training gaan geven, met net zo weinig kennis. Dat peperde die Johan uit Nederland het vergrijsde Japanse bondsapparaat in. Hij wist dat hij maar één argument had om te overtuigen: resultaten.

Zo ver is het nu. Japan is een goed jaar tijd een dominant schaatsland geworden. Wie de resultaten van het voorseizoen volgt, kan vaststellen dat aan de vrouwenkant Japan de evenknie van Nederland aan de mannenkant is geworden. Als de vorm blijft zoals ie is, kunnen we Nao Kodaira opschrijven als olympisch kampioen op de 500 en de 1.000 meter. Miho Takagi gaat de 1.500 en waarschijnlijk de 3 kilometer winnen. Ireen Wüst, eat your heart out. En op de ploegachtervolging ligt normaliter de vijfde olympische schaatstitel te wachten. Daar verbeterde Japan al tweemaal het wereldrecord dat in het bezit was van Canada.

De eenzijdige machtsuitoefening door de Nederlanders in het internationale schaatsen lijkt daarmee gebroken. De export van coachkennis heeft zijn werk gedaan. Bart Schouten werkt in Canada, Jan van Veen en Erik Bouwman in Duitsland, Bob de Jong in Korea, Peter Kolder in China en Johan de Wit met Robin Derks in Japan. Het heeft overal zijn effecten, maar in Japan nog het meest.

In de vorige olympische winter (2013-2014) was Amerika het Japan van nu. Er kwam twee maanden later niets van terecht in de Adler Arena

Toch blijft Nederland nog het grote schaatsland. Wie de eerste drie wereldbekers (Heerenveen, Stavanger en Calgary) op een rijtje zet, komt aan 30 medailles voor Nederland (10 vrouwen, 20 mannen), 19 voor Japan, 16 voor Canada, 14 voor Noorwegen en 12 voor Rusland. Wie het toernooi van Calgary als trendweergave neemt (alleen de 10 kilometer mannen en 5 kilometer vrouwen werden daar niet gereden) komt aan 15 plakken voor de oranjeschaatsers (met 3 goud voor de mannen, Kramer, Verbij en de ploegachtervolging). Het is weer niet zo krankzinnig ver verwijderd van de 23-score van Sotsji 2014.

Resultaten in het voorseizoen zijn geen garantie voor de toekomst, zou een disclaimer kunnen zijn. In de vorige olympische winter (2013-2014) was Amerika het Japan van nu. Er kwam twee maanden later niets van terecht in de Adler Arena. Een fout pak (daar wordt nog steeds over geprocedeerd) en een foute hoogtestage vernietigden de hoop van Shani Davis, Heather Richardson en Brittanny Bowe. 

Aan de Noord-Hollander Johan de Wit de taak om zijn ploeg in de juiste vorm naar Zuid-Korea te krijgen. Hij heeft eind december nog een olympisch kwalificatietoernooi in het eigen Obihiro voor de boeg. Daarna gaan zijn schaatsers niet meer op reis naar Europa. Op het kunstijs van Gangneung ('Het beste ijs dat ik ooit heb meegemaakt', aldus Kramers coach Jac Orie) zal de weergaloze techniek van de twee Takagi’s en Kodaira tot hun recht moeten komen. Ik durf er wel een paar yen op te zetten.
Foto: Wikimedia

Journalisten

John Volkers
7 juli 2014
Sportredacteur De Volkskrant
Pijl
Sportredacteur De Volkskrant
Henk Stouwdam
27 juni 2014
Sportredacteur NRC Handelsblad
Pijl
Sportredacteur NRC Handelsblad/nrc.next
Hans Vandeweghe
18 juni 2014
Sportjournalist en -columnist De Morgen
Pijl
Sportjournalist en -columnist De Morgen

Laatste nieuws

16 januari 2018
De voetbalweek van S&S: Feyenoord Europese achterblijver op social media
Pijl
Football Benchmark van KPMG publiceert deze week zijn European Champions Report 2018. Hier...
16 januari 2018 // Voetbal
14 januari 2018
Nieuwe vacatures in de sport bij: Sportcentrum Papendal, NABV en KNVB
Pijl
Wie op zoek is naar een (nieuwe) baan in de sport of een openstaande vacature heeft, kan t...
14 januari 2018 // Bonden
11 januari 2018
De internationale sportweek van S&S: Arena in top 5 duurzame stadions
Pijl
Sportcomplexen zijn de pioniers in de promotie van duurzaamheid, constateert de website Cl...
11 januari 2018 // Buitenland