‘Als er één moment is voor verdergaande bundeling in het landelijke sportlandschap, dan nu’

23 augustus 2017 // Opinie // Door: Remco Boer
‘Als er één moment is voor verdergaande bundeling in het landelijke sportlandschap, dan nu’
Koen Breedveld zei bij zijn vertrek als directeur van het Mulier Instituut dat hij een beetje is uitgekeken op de terugkerende thema’s en discussies in de sport. Als hij bedoelt te zeggen dat veranderingen in de sport traag gaan, dan herken ik daar veel in. Er zijn ontegenzeggelijk ontwikkelingen in de Nederlandse sport en het Nederlands sportbeleid, maar ze gaan erg langzaam. Dat aspect speelt ook bij mij; belangrijker motivatie is dat ik na 20 jaar werkzaam te zijn geweest in de sportsector, uitgedaagd en geprikkeld wil worden om nieuwe dingen te leren en andere mensen te leren kennen.

Een van de telkens terugkerende kwesties is de vraag hoe je mensen aanzet om meer te sporten en bewegen. Hoe beïnvloed je gedrag? Een andere is de vraag naar de maatschappelijke betekenis van sport, anders gezegd: hoe sport te gebruiken als middel om andere problemen aan te pakken? In hoeverre kan sport bijdragen aan gezondheid, aan meedoen in de maatschappij, aan trots op Nederland? Voor al die vragen is onmiskenbaar meer aandacht gekomen. Toch: de evidentie dát er een sterke relatie is tussen sport & bewegen en gezondheid, tussen sport en sociale participatie, groeit maar traag. Dat komt ook omdat er niet veel onderzoek naar wordt gedaan. Het is niet het belangrijkste onderwerp waar universiteiten en andere kennisinstellingen zich mee bezig houden.

Sport staat niet in topvijf

Kijk naar het onderzoek naar het genezen van bepaalde ziekten, zoals kanker. Of naar de impuls die -door het vluchtelingenvraagstuk, de aanslagen, de migratiestromen- het thema veiligheid heeft gekregen. Zet je dat af tegen het budget voor onderzoek in het domein van sport en bewegen. Onvergelijkbaar! 
Aan de beleidskant is wel verandering te zien. Als je beleidsnota’s uit de jaren negentig, landelijk, gemeentelijk, vergelijkt met die van nu, dan is er een groot verschil. Daar is wel aandacht voor sport en de maatschappelijke betekenis van sport, worden er volop verbindingen gelegd naar andere beleidsterreinen. Er zijn dus ontwikkelingen, maar ze gaan traag, omdat er niet massief in geïnvesteerd wordt. Niet aan de kant van onderzoek en kennisontwikkeling, niet aan de kant van beleid en toepassing van die kennis. 

Sport is wellicht de belangrijkste bijzaak van het leven - in concurrentie met kunst, cultuur en andere vormen van expressie - maar het staat niet in de topvijf van wat de meeste mensen echt belangrijk vinden. Dat zijn gezondheid, veiligheid, wonen, werk, inkomen, onderwijs. Hiermee vergeleken heeft sport geen erg prominente plek in het leven van mensen.

Naar mijn mening wordt er een te scherpe scheiding gelegd tussen enerzijds onderzoek doen en anderzijds uitkomsten van onderzoek toepassen.

Kenniscentrum Sport wordt voor 80, 90 procent gefinancierd door het ministerie van VWS, dus de kerntaken en hoofdopdrachten worden in sterke mate bepaald door de ruimte die de minister wil geven. Daarin zitten restricties die ik persoonlijk niet goed vind. Toch heb ik ze in 2016 bij de overgang van NISB naar Kenniscentrum Sport geaccepteerd. Ik heb geprobeerd erover in gesprek te gaan en dingen te veranderen in de richting die ik beter vond, maar dat is niet gelukt.

Naar mijn mening wordt er een te scherpe scheiding gelegd tussen enerzijds onderzoek doen en anderzijds uitkomsten van onderzoek toepassen. Kenniscentrum mag zelf geen onderzoek doen: ik vind dat een kunstmatige scheiding. Ook is er een vrij scherpe scheiding gelegd tussen kennis verzamelen en verspreiden -dat mogen we wel -maar kennis helpen toepassen, implementeren, weer niet. Vind ik ook kunstmatig.
In het proces van kennisontwikkeling en kennisgebruik en de circulatie die je daarin op gang wilt brengen, mogen we dus maar een klein stukje van het geheel doen. Ik wil juist dat er veel meer integraliteit ontstaat. Als je als organisatie wel het een maar niet het andere mag doen, dan wordt het extra lastig die integraliteit te realiseren. Dan moet je de samenwerking met andere organisaties en instellingen zien te vinden en kom je vaak in situaties dat je elkaar beconcurreert of niet goed begrijpt.

Overlap

Ik had gehoopt dat de minister bij de totstandkoming van het Kenniscentrum meer had doorgepakt in de bundeling van krachten. Kenniscentrum Sport was een fusie tussen Onbeperkt Sportief en NISB, maar er zijn meer organisaties in het sportlandschap die grotendeels door VWS worden gefinancierd en bij de bundeling betrokken hadden kunnen worden. Zoals het Mulier Instituut, de Vereniging Sport & Gemeenten, de Vereniging Sport Geneeskunde, Sportinnovator – er is veel overlap tussen hen.

Of de minister het Kenniscentrum bewust beperkte ruimte heeft gegeven, om de bestaansgrond van andere partijen niet aan te tasten, weet ik niet. Als ik moet gissen, dan denk ik dat er verschillende motieven zijn, niet één enkele hoofdreden. Iets van verdeel en heers, speelt mogelijk mee. Maar ik denk ook dat de minister is geschrokken van de weerstand bij anderen om samen te gaan. En niet het lef had - of wilde hebben - om door die weerstand heen te breken en dingen te veranderen.

Als mensen eenmaal de weg hebben gevonden, hebben ze je niet meer nodig. Ook daarom is het belangrijk inhoudelijk toegevoegde waarde te kunnen leveren.

Dat Breedveld en ik nu beiden vertrekken, kan een nieuwe minister aangrijpen om beide instellingen wel samen te voegen. Ik zou dat ook logisch vinden. Sterker, ik heb het zelf al eens aangekaart. Als er één moment is om dat serieus te onderzoeken en zaken anders in te richten, dan nu. Bij een eventuele herschikking zou je ook andere instellingen en organisaties kunnen betrekken, maar ik vermoed dat nog steeds weinigen de meerwaarde van fusie of intensiever samengaan inzien. Ook de urgentie is te klein. Zowel de pull als push-factor is niet sterk genoeg om zo’n fusie te realiseren. 

Verbinder

Een tijdje geleden was het beleid vanuit het rijk dat er minder organisaties moesten komen. Dat er gebundeld moest worden. Maar in feite zijn er, op sportgebied tenminste, steeds weer nieuwe gecreëerd, zoals Sportinnovator, de Raad van de Sport en Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). In plaats van telkens nieuwe, kleine organisaties te beginnen had men ook kunnen besluiten hun taken bij andere organisaties te leggen, die daarmee aan kracht hadden gewonnen. 

Gegeven de beperking dat we geen onderzoek mogen doen en ook geen zeggenschap hebben over de toepassing van onze kennis, resteert het Kenniscentrum de positie van verbinder, van loket waar kennis samenkomt, verzameld en doorgegeven wordt. Dat heeft heus wel toegevoegde waarde, maar als je daar heel goed in bent, dan ben je op een gegeven moment ook overbodig. Want als mensen eenmaal de weg hebben gevonden, hebben ze je niet meer nodig. Ook daarom is het belangrijk inhoudelijk toegevoegde waarde te kunnen leveren en bij te dragen aan de productie van hoogstaande, toepasbare kennis, alsmede te monitoren in hoeverre die kennis wordt gebruikt en wat ermee wordt bereikt. 

Trots

Binnen de beperkte taakopdracht die het Kenniscentrum heeft gekregen, ben ik vooral trots op hoe het ons met een beperkt budget en in korte tijd is gelukt het online kennisplatform Alles over Sport, en alles wat daaronder hangt zoals het label Topsport Topics, te ontwikkelen. Met hoeveel bezoekjes we begin 2016 zijn gestart, weet ik niet precies, maar eind 2017 schieten we waarschijnlijk door het miljoen heen. Er is sprake van grote en gestage groei. Met af en toe flinke uitschieters. Begin 2017 hadden we een campagne met het blad Linda, over sporten & bewegen en afvallen. Ook rond de Olympische Spelen van Rio hadden we een boost en wilden mensen van alles weten over de achtergrond van veel sporten.

Misschien krijgt de organisatie van de sport straks, met het nieuwe kabinet, een nieuwe impuls en invulling die meer in de richting gaat van hoe ik het zou willen. Maar mijn onvrede daarover was niet de belangrijkste reden dat ik om me heen ben gaan kijken. Ondanks de beperkingen heb ik altijd met veel plezier bij NISB en het Kenniscentrum gewerkt. Het is eerder dat bepaalde werkprocessen, bepaalde discussies na 13 jaar een herhaling worden. Ook de mensen met wie je werkt, ken je op een gegeven moment door en door. En jezelf voor de zoveelste keer dingen horen zeggen of een mening horen verkondigen, waarvan je je afvraagt: wat is daar nu het nut of effect van, wordt ook eentonig. Dat waren belangrijker prikkels om een nieuwe uitdaging te gaan zoeken.

Sommige mensen zijn verbaasd. Of denken: gemeentesecretaris? Maar die functie is juist heel interessant.

Ik heb me georiënteerd op zorg, onderwijs, maar ook op de gemeentelijke sector. En zag deze mooie functie in de mooie gemeente Wijchen voorbij komen. Met heel interessante aspecten en ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld de ambtelijke fusie met Druten en de verhuizing naar een nieuw kantoor, met ambitieuze, intensieve ICT-ondersteuning. Ik woon in Nijmegen. Dat Wijchen om de hoek is, is een aardige bijkomstigheid maar was geen zoekcriterium.

Sommige mensen zijn verbaasd. Of denken: gemeentesecretaris? Maar die functie is juist heel interessant. Je bent de schakel tussen het college en het ambtelijk apparaat dat de gemeentelijke ambities moet zien te realiseren. Maar vooral het feit dat ik in een heel andere context, met heel andere mensen en andere manieren van denken, ga werken, geeft me volop nieuwe energie. Ik heb nog geen moment spijt gehad.  


  • Remco
    Door: Remco Boer
    Op 11 september vertrekt Remco Boer (47) als directeur van Kenniscentrum Sport en treedt hij als gemeentesecretaris in dienst van de gemeente Wijchen


    Pijl
Verplicht Verplicht
Verplicht


Verplicht

Reload Image
  • Nog geen reacties aanwezig.

Opiniemakers

Hugo van der Poel
21 november 2016
Pijl
Hugo van der Poel is directeur van Mulier Instituut. 
Harro Knijff
20 januari 2015
Sportrechtadvocaat
Pijl
Sportrechtadvocaat bij De Brauw Blackstone Westbroek
Bas van den Beld
11 augustus 2015
Pijl
Bas van den Beld is Digital Marketing Strategist. Hi...

Laatste nieuws

14 december 2017
De internationale sportweek van S&S: Esports op de Spelen en ISU is schatrijk
Pijl
Om een jongere doelgroep aan te spreken zou het IOC maar wat graag esportsdisciplines aan ...
14 december 2017 // Buitenland
13 december 2017
7 tips om je Engelse uitspraak te verbeteren
Pijl
Een gewetensvraag: ‘Hoe klink jij eigenlijk als je Engels spreekt? Klink jij als een Louis...
13 december 2017 // Ondernemerschap
12 december 2017
De voetbalweek van S&S: Drie op de tien topvoetballers hebben longproblemen
Pijl
Wetenschappers van de Universiteit van Kent hebben vastgesteld dat astma een meer voorkome...
12 december 2017 // Voetbal

Partnernieuws

Fontys Economische Hogeschool Tilburg (SPECO) Arko Sports Media en Fontys Economische Hogeschool Tilburg (SPECO) verlenge...
Werkenindesport.nl Nieuwe vacatures in de sport bij: SenW, Nevobo en KNVB
Neptunus Etagehal bouwen op een berghelling: de uitdaging van tijdelijke accommodati...
ATPI Sports Events Van vliegtuigstoel tot gouden plak
Sportgeneeskunde Nederland Anne Benjaminse en Nick van der Horst winnen TulipMed Prijs 2016
NOC*NSF Ferrero en NOC*NSF lanceren actieplan om sportplezier bij kinderen te vergr...
Sport & Zaken European Company Games komen naar #Arnhem2021!
Jongeren Op Gezond Gewicht Winning Serve met Team:Fit bij het Ricoh Open
TDE Triple Double en E-sites bundelen krachten in nieuw digitaal bureau TDE
Hogeschool Rotterdam Opleiding SportMarketing & Management tekent samenwerkingsovereenkomst met ...
Improve Your Business English 7 tips om je Engelse uitspraak te verbeteren