Lang leve de sportvereniging (2)

23 december 2017 // Bonden // Door: Berend Rubingh
Lang leve de sportvereniging (2)

Professionaliseren van verenigingsondersteuning

In Nederland zijn heel veel mensen actief om verenigingen in hun functioneren te ondersteunen. Niet verwonderlijk, want sportverenigingen zijn ontstaan in een andere tijd en dat vraagt aanpassingen in het huidige informatie tijdperk. In 2010 kwam ik in contact met Sjors Brouwer van de KNVB, die ook bezig was de voetbalverenigingen en haar ondersteuning nader onder de loep te nemen. Samen optrekkend leidde dat tot een zoektocht langs vele verenigingen en tot de bekende Back2Basics cartoonfilmpjes. 

Vanuit organisatiekundig en veranderkundig perspectief bleek dat we nog weinig wisten over het functioneren en het ondersteunen van verenigingen. Door participerend te onderzoeken en al doende te leren, werd ons het belang duidelijk van de competenties en de rol van diegene die de vereniging ondersteunt. De kwaliteit van de ondersteuner is dus een belangrijke succesfactor voor een succesvolle ondersteuning. Dit besef heeft geleid tot het opzetten van een Back2Basics-netwerk van verenigingsadviseurs, inmiddels uitgegroeid tot een omvangrijke netwerkorganisatie die met vereende kracht verenigingen vooruit wil helpen. Van daaruit werken we niet alleen aan een toekomstbestendige visie op het 'nieuwe' verenigen in sportland, maar ook aan de onderscheidende professionele identiteit van de B2B-adviseur als veranderaar (change agent).

Waarderend en lerend veranderen

Zowel in onze samenleving als in de wereld van de sport en bewegen is verandering de komende tijd bijna de enige constante. De complexiteit van de problematiek bij verenigingen vraagt in toenemende mate om professionele ondersteuning. Door de grote emotionele betrokkenheid van velen en de vaak informele organisatievorm zou je zelfs kunnen stellen dat de problematiek ingewikkelder is dan bij 'normale' organisaties of bedrijven. We zien onze adviseurs dan ook steeds meer als veranderkundigen te werk gaan. Gespecialiseerd in het begeleiden en ondersteunen van de traditionele sportclub en de zich vernieuwende vereniging van morgen. Op zoek naar verbinding met de positieve krachten en sterktes die in en om de verenigingsgemeenschap altijd in meer of mindere mate aanwezig zijn. Aansluitend op de specifieke verenigingsvraagstukken wordt onze ondersteuning in dit verband consequent op een waarderende wijze ingevuld. 

Dat betekent: eerst bouwen aan een wederzijdse vertrouwensrelatie en vervolgens met vormen van design thinking al experimenterend van binnenuit daadwerkelijk aan de slag. Al doende nieuwe mogelijkheden met elkaar uitproberen die zicht geven op de gewenste veranderbestemming. Anders organiseren waar nodig. Beter presteren waar gewenst. De veranderbestemming is dan de vereniging die het zelf kan, zichzelf kan ontwikkelen en vernieuwen. Veranderen is dus ook geen doel op zich, maar een middel om te komen tot die vitale zichzelf ontwikkelende vereniging, een lerende vereniging. Met deze positieve veranderfilosofie als gemeenschappelijke mindset maken we het verschil. 

Procesgericht begeleiden als samenspel

De zich aan de oppervlakte van sportorganisaties bevindende structuren, systemen, rollen, etc. -de zogeheten bovenstroom- zijn relatief eenvoudig te veranderen. De onderliggende opvattingen en overtuigingen blijven dan echter meestal ongewijzigd. Met onze procesbegeleidende aanpak richten wij ons nadrukkelijk op de dieper gelegen onderstroom van het club functioneren. 



Daar bevindt zich de eigen identiteit (het DNA) en spelen gedeelde waarden en ingesleten gedragspatronen een belangrijker rol.

Met het oog hierop richten we ons met name op het bewust maken en ombuigen van de onderliggende - niet zichtbare- waarden en overtuigingen richting duurzaam ander gedrag. We zien het procesgericht begeleiden als een complex samenspel waarbij meerdere actoren en partijen zijn en worden betrokken. In de veranderpraktijk kan de B2B-adviseur daarbij in principe twee- elkaar aanvullende- rollen vervullen: die van procesbegeleider en/of van procesregisseur. 

De procesbegeleider

Uitgangspunt hierbij is dat de vereniging en haar leden de organisatieontwikkeling en -verandering zelf ter hand nemen. De procesbegeleider is de neutrale derde die het proces in goede banen leidt, reflecteert, accent legt op dat wat goed gaat, ervoor zorgt dat iedereen gehoord wordt en dat het om de ‘zaak’ gaat en niet om de ‘persoon’. Hij verdiept zich in de onderlinge verhoudingen, welke behoeften en (botsende?) belangen op de werkvloer aanwezig zijn en hoe mensen kunnen worden gestimuleerd om eigenaarschap te tonen en initiatief te nemen. Indien het initiatief en de zelfregie ontbreekt of achterwege blijft bij de club, dan kan de rol van procesregisseur ingenomen worden.

De procesregisseur

De procesregisseur verdeelt de verschillende rollen, stelt de spelregels op en zorgt voor de naleving van het veranderingsontwerp. Dit is een meer sturende rol op het proces, terwijl de mensen het toch echt zelf moeten doen! De procesregisseur neemt dus initiatief, maar is ondertussen op zoek hoe hij of zij 'de doe- en-denkknop' van de bestuurders aan kan zetten, zodat ze zelf de regie gaan overnemen.

Een goede procesgerichte begeleider kan schakelen tussen beide voorgaande rollen, afhankelijk van de situatie. Uitgangspunt is echter zo snel mogelijk overbodig te worden -los te laten- en de verenigingsleden het zelf te laten doen. 


T-profiel voor de club change agent van morgen

Het door ons* ontwikkelde T-profiel is bedoeld als leidraad voor de algemene mindset en het specifieke kennen en kunnen van een goede veranderaar in de niche van (sport) verenigingen en maatschappelijke organisaties. De dwarsbalk moet je zien als ons onderscheidende generieke 'body of knowledge'. De waarderende veranderingsbenadering en wijze van ondersteuning, aangevuld met het streven de vereniging zodanig te ondersteunen dat ze leren het zelf te kunnen, dienen al onze adviseurs als professionele richtsnoer in hun mindset te hebben. Bovendien verwachten we van onze adviseurs dat ze hun kennis en vaardigheden voortdurend blijven ontwikkelen. Wat heb je zelf (al) in je mars en wat is nodig om verder te ontwikkelen? De verticale basis van het T-shaped profiel staat voor de aanwezigheid van specifieke vaardigheden op het gebied van procesgericht begeleiden. 

*mede-ontwikkeld door Adri Broeke en Hans van Egdom 

  T-profiel


Lang niet iedereen verandert even graag of snel. Ook (in)formele leiders binnen de vereniging (bestuursleden, betrokken belanghebbenden) hebben er vaak moeite mee. Mensen willen uiteindelijk best veranderen maar veelal niet 'veranderd worden'. De kunst van het veranderen en ontwikkelen zit in het creëren van de juiste voorwaarden en het ontwikkelen van processen waarin de betrokken leden van de vereniging zelf (leren) vormgeven aan nieuwe mogelijkheden en de gewenste vernieuwing. Kortom: het versterken van het ontwikkelvermogen en de wendbaarheid van de vereniging, de vereniging 3.0! 

Het Back2Basics-netwerk van verenigingsadviseurs onderstreept en hanteert voorgaande aanpak en filosofie. In ons DNA zit het voortdurend willen leren en ontwikkelen en dat houd nooit op. Dat doen we vooral door het in de praktijk te doen en de ervaringen te delen en tegen het licht van de laatste theoretische inzichten te houden. Ook door voortdurend te reflecteren en ons te verbeteren. De eerste kaders van een nieuwe ‘body of knowledge’ zijn inmiddels ontstaan en over de noodzakelijke competenties en ‘soft skills’ van de verenigingsadviseur bij procesgerichte begeleiding zullen we in een volgend artikel nader berichten. Dan zullen we een compleet overzicht presenteren van het gewenste profiel op basis waarvan we ook scholing en training hebben ontwikkeld. 

Geïnteresseerden verwijzen wij naar:

Laatste nieuws

18 februari 2018
Nieuwe vacatures in de sport bij: Watersportverbond, KNVvL en Sportbedrijf Lelystad
Pijl
Wie op zoek is naar een (nieuwe) baan in de sport of een openstaande vacature heeft, kan t...
18 februari 2018 // Bonden
15 februari 2018
Rusland verovert buurlanden via de ijshockeyhal
Pijl
Terwijl de olympische beweging een vredelievende overwinning behaalde met de verwelkoming ...
15 februari 2018 // Buitenland
13 februari 2018
Los Angeles twijfelachtig als speelstad voor WK 2026
Pijl
The Boston Consulting Group heeft United 2026, het WK-bid van de Verenigde Staten, Mexico ...
13 februari 2018 // Voetbal

Partnernieuws

Fontys Economische Hogeschool Tilburg (SPECO) Arko Sports Media en Fontys Economische Hogeschool Tilburg (SPECO) verlenge...
Werkenindesport.nl Nieuwe vacatures in de sport bij: Watersportverbond, KNVvL en Sportbedrijf ...
Arko Sports Media Congres Optimaal Herstel: toegepast in sport, gezondheidszorg en bedrijfsle...
Neptunus Etagehal bouwen op een berghelling: de uitdaging van tijdelijke accommodati...
ATPI Sports Events Van vliegtuigstoel tot gouden plak
Sportgeneeskunde Nederland Anne Benjaminse en Nick van der Horst winnen TulipMed Prijs 2016
NOC*NSF Ferrero en NOC*NSF lanceren actieplan om sportplezier bij kinderen te vergr...
Sport & Zaken European Company Games komen naar #Arnhem2021!
Jongeren Op Gezond Gewicht Winning Serve met Team:Fit bij het Ricoh Open
TDE Triple Double en E-sites bundelen krachten in nieuw digitaal bureau TDE
Hogeschool Rotterdam Opleiding SportMarketing & Management tekent samenwerkingsovereenkomst met ...
Improve Your Business English Keep up your (presentation) game!