Rio en de Paralympics: wat een contrast

3 september 2016 // Olympisch // Door: Joost de Jong
Rio en de Paralympics: wat een contrast
De onthulling van het Paralimpisch logo op het strand van de Copacobana in Rio.
Afgelopen woensdag hebben de eerste paralympische sporters zich gemeld in het atletendorp van Rio de Janeiro voor het olympische feest Rio 2016 deel 2: de Paralympische Spelen die aanstaande woensdag beginnen. Ook de eerste Nederlandse paralympiŽrs zijn inmiddels gearriveerd. Nederland doet met 126 sporters mee in 14 onderdelen, de grootste paralympische afvaardiging ooit. Hetzelfde geldt voor gastland BraziliŽ, dat een ploeg met het recordaantal van 287 atleten heeft samengesteld.   

Het is wel een contrast, Rio en de Paralympics. Volgens de laatste cijfers van het Braziliaanse Instituut voor Geografie en Statistiek (IBGE) uit 2012 hebben in BraziliŽ 45,6 miljoen mensen een visuele, auditieve, motorische of geestelijke beperking. Dat is 23,9 procent van de totale bevolking, ofwel bijna een kwart.   

Maar die ruim 45 miljoen mensen staan er wel grotendeels alleen voor. Hulpvoorzieningen en -regelingen zijn minimaal en leunen vooral op wat wij zo mooi 'mantelzorg' noemen: familie, buren of vrienden. Faciliteiten in het openbaar leven zijn hopeloos. Openbaar vervoer is niet of nauwelijks toegankelijk voor bijvoorbeeld mensen in een rolstoel. Waar we in Nederland gewend zijn aan moderne, laag bij de grondse bussen waar je vrij eenvoudig in terecht kunt, is dat in BraziliŽ en zeker in Rio totaal anders. Bussen hebben soms wel speciale liften, maar die werken vaker niet dan wel. In veel metrostations zijn zelfs helemaal geen liften.

Sociale vooruitgang gaat in BraziliŽ in algemene zin al traag, laat staan voor de kwetsbare groep gehandicapten.

Gehandicapten in de Braziliaanse samenleving

Wie met rolstoel, krukken, prothese of blindenstok over straat gaat, komt terecht op stoepen vol schots en scheef gelegde tegels, gaten en kuilen of hobbelige straten met kinderhoofdjes. Uit hetzelfde onderzoek van het IBGE blijkt dat van alle stoepen in BraziliŽ slechts 4,7 procent een rolstoelhelling heeft. Uit een rondgang langs twaalf grote regionale hoofdsteden door de website Mobilize Brasil, die zich sterk maakt voor betere toegankelijkheid van de openbare ruimte voor mensen met een beperking, kwamen de stoepen in Rio er als één na slechtste uit. Geen van de twaalf steden (in volgorde: Fortaleza, Belo Horizonte, Curitiba, Porto Alegre, S„o Paulo, Goi‚nia, BrasŪlia, Natal, Recife, Salvador, Rio de Janeiro, Manaus) kreeg het predikaat 'voldoende'. Kort gezegd, de Braziliaanse samenleving staat niet echt open voor mensen met een beperking. Je ziet ze dan ook nauwelijks op straat, of het moet zijn als bedelaar, voorbijgangers vragend om geld of eten.   

Sociale vooruitgang gaat in BraziliŽ in algemene zin al traag, laat staan voor de kwetsbare groep gehandicapten. Er zijn wel wat lichtpuntjes, bijvoorbeeld in het onderwijs. In de afgelopen dertien jaar van regeringen onder leiding van socialistische presidenten, waaraan met de definitieve afzetting van president Dilma Rousseff deze week trouwens een einde kwam, is wel aan de basis geÔnvesteerd in scholingsmogelijkheden voor kinderen met een beperking. Tussen 2003 en 2014 heeft dat geleid tot bijna een verviervoudiging van het aantal kinderen met een beperking dat basisonderwijs volgde: van 145.141 (29 procent) tot 698.768 (79 procent). Ook in het hoger onderwijs groeide het aantal studenten met een handicap: van 5.078 in 2002 tot 29.221 in 2014. Daarbij is veel verbeterd in toegankelijkheid van scholen en aangepast lesmateriaal.

ParalympiŽrs bejubelde nationale helden

Terwijl mensen met een beperking zich met moeite een plaats verwerven in de Braziliaanse samenleving, kent bijna iedereen in het land wel de levensverhalen van de succesvolste ParalympiŽrs. Zwemmer Daniel Dias bijvoorbeeld, die met misvormde armen en bovenlijf en een afgezet rechterbeen door het leven gaat, groeide uit tot de succesvolste paralympische sporter ooit, met een karrenvracht aan gouden medailles op de Paralympics van Londen 2012 en Beijing 2008. Of de blind geboren Terezinha Guilherminha, die met haar twaalf broers en zusters opgroeide in een arm gezin in een klein dorp in de binnenlanden van Minas Gerais. Zij schopte het tot de beste paralympische sprintster van BraziliŽ en werd een van de koninginnen van Londen en Beijing. Beide sporters appelleren aan de ingebakken Braziliaanse trots, worden met veel aandacht gevolgd in de Braziliaanse media en zijn uitgegroeid tot bejubelde nationale helden. 

Kaartverkoop valt tegen

Tegen die toch wat dubbele achtergrond organiseert Rio de Janeiro vanaf woensdag twaalf dagen lang dus de Paralympische Spelen. Met de hobbels en haperingen die we van de stad inmiddels gewend zijn. Vooral financieel. De kaartverkoop, ook tijdens de 'gewone' Olympische Spelen al een probleemgeval, valt tegen. Het enthousiasme van een paar weken geleden heeft in de dagen na de sluitingsceremonie in het Maracan„ wel voor een toename in de verkochte tickets gezorgd, maar nog altijd is niet meer dan een miljoen kaarten verkocht. Om quitte te spelen, moet dat eigenlijk nog het dubbele worden maar de kans daarop lijkt niet al te groot.   

De organisatie van de Paralympics heeft daarom flink moeten strepen in de begroting. Van de 5.500 tijdelijk ingehuurde krachten voor zowel de Olympische als de Paralympische Spelen, zijn er 1.900 al bedankt voor hun diensten. Daarnaast is de Arena da Juventude in Deodoro geschrapt als locatie voor het rolstoelschermen. Dat verhuist naar de Arena Carioca 3 in het Olympisch Park van Barra. Daardoor kan het sportpark in Deodoro vast worden gesloten en kunnen ook transportlijnen en faciliteiten voor de media geschrapt worden. Ook de geplande fansite in Deodoro is gecanceld.   

Om mogelijke tekorten te dichten, hebben de gemeente Rio en de federale regering al steun toegezegd. Burgemeester Paes van de olympische stad heeft circa 30 miljoen euro beschikbaar gesteld, de regering in de Braziliaanse hoofdstad BrasŪlia zoín 45 miljoen. Dat laatste gaat waarschijnlijk in de vorm van last-minute sponsordeals met staatsbedrijven als Petrobras (inderdaad, het oliebedrijf dat we kennen van het grootscheepse corruptieschandaal dat BraziliŽ al jaren in zijn greep heeft) en Caixa, de federale bank. Daarbij komt het goed uit dat niet-IOC sponsors rond de Paralympics wel reclame mogen maken, waar dat tijdens de Olympische Spelen verboden is.    

Foto: Twitter @Rio2016


  • Joost
    Door: Joost de Jong
    Joost de Jong woont en werkt in Rio de Janeiro. Hij is onder meer correspondent voor het Algemeen Dagblad, hoofdredacteur van het voetbalmagazine 90 Minutes en medewerker van NLCOACH.


    Pijl
Verplicht Verplicht
Verplicht


Verplicht

Reload Image
  • Nog geen reacties aanwezig.

Laatste nieuws

17 december 2017
Nieuwe vacatures in de sport bij: SportFriends, KNZB en Kenniscentrum Sport
Pijl
Wie op zoek is naar een (nieuwe) baan in de sport of een openstaande vacature heeft, kan t...
17 december 2017 // Bonden
14 december 2017
De internationale sportweek van S&S: Esports op de Spelen en ISU is schatrijk
Pijl
Om een jongere doelgroep aan te spreken zou het IOC maar wat graag esportsdisciplines aan ...
14 december 2017 // Buitenland
13 december 2017
7 tips om je Engelse uitspraak te verbeteren
Pijl
Een gewetensvraag: ĎHoe klink jij eigenlijk als je Engels spreekt? Klink jij als een Louis...
13 december 2017 // Ondernemerschap

Partnernieuws

Fontys Economische Hogeschool Tilburg (SPECO) Arko Sports Media en Fontys Economische Hogeschool Tilburg (SPECO) verlenge...
Werkenindesport.nl Nieuwe vacatures in de sport bij: SportFriends, KNZB en Kenniscentrum Sport...
Neptunus Etagehal bouwen op een berghelling: de uitdaging van tijdelijke accommodati...
ATPI Sports Events Van vliegtuigstoel tot gouden plak
Sportgeneeskunde Nederland Anne Benjaminse en Nick van der Horst winnen TulipMed Prijs 2016
NOC*NSF Ferrero en NOC*NSF lanceren actieplan om sportplezier bij kinderen te vergr...
Sport & Zaken European Company Games komen naar #Arnhem2021!
Jongeren Op Gezond Gewicht Winning Serve met Team:Fit bij het Ricoh Open
TDE Triple Double en E-sites bundelen krachten in nieuw digitaal bureau TDE
Hogeschool Rotterdam Opleiding SportMarketing & Management tekent samenwerkingsovereenkomst met ...
Improve Your Business English 7 tips om je Engelse uitspraak te verbeteren