Een methodologisch boek, geschreven als een roman

29 december 2015 // De Klassieker // Door: Noortje van Amsterdam
Een methodologisch boek, geschreven als een roman
Langzaam loopt ze naar de boekenkast en werpt een vertwijfelde blik richting de boeken. Haar ogen scannen de kleurrijke ruggen terwijl ze met haar vingers de lange rijen af gaat. "Wat een stof, denkt ze. "Hier moet nodig eens een doekje overheen. Toch weerstaat ze de verleiding om dat meteen maar even te doen. Het is een ontsnapping, omdat ze hier eigenlijk niet aan wil beginnen. Ze zucht en voelt hoe de spanning zich nestelt in haar buik en schouders. Wel herkenbaar, dit gevoel. Kiezen is nooit haar sterkste kant geweest. Haar brede interesse en perfectionisme die haar meestal veel opleveren, zitten haar nu toch wel in de weg. En dat is niet de eerste keer. De studiekeuze op 18 jarige leeftijd was ook al zo’n bezoeking. Werd het de kunstacademie of medicijnen? Antropologie of gezondheidswetenschappen? Medische biologie of psychologie? Teveel om uit te kiezen en één keuze was eigenlijk ook te beperkt om de honger naar kennis en kunde te stillen. Uiteindelijk werden het twee studies: antropologie en psychologie. Maar gedurende de afgelopen 20 jaar heeft ze meer dan eens overwogen om zich te wagen aan (weer) een nieuw vakgebied.


In de serie De Klassieker schrijven sportwetenschappers over het (sport)wetenschappelijke boek dat in meer of mindere mate hun bijbel is geworden. Waaraan ze inzichten en overtuigingen ontlenen die ze elders niet vonden en die ze nu nog steeds met zich meedragen. In deze bijdrage geeft Noortje van Amsterdam haar inzicht op de klassiekers. De volgende aflevering verschijnt over twee weken.


Ze loopt van de boekenkast vandaan en begint te ijsberen. "Dit is toch onmogelijk? Hoe kan ik nou één boek kiezen wat mij het meest geïnspireerd heeft? En dan moet het ook nog over sport gaan”. Of niet? Ze ploft neer achter de computer en opent routinematig haar mailbox. Haar vingers glijden over de toetsen ‘Sport en Society Klassieker’ toetst ze in bij de zoektermen en al snel vindt ze de mail waar ze naar zocht. Ze leest hem vluchtig nog eens door. De opdracht staat er: sportwetenschappers worden in de serie Klassieker uitgenodigd om te "vertellen welk (sport)wetenschappelijk boek hen ogen en hart heeft geopend. Het boek dat in meer of mindere mate hun bijbel is geworden, waaraan ze inzichten en overtuigingen ontlenen die ze elders niet vonden of vinden en die ze nu nog met zich meedragen.” Nou, denkt ze, dat is niet niets. Ze kijkt even uit het raam om na te denken, de felle najaarszon schijnt in haar ogen, maar ze is blij met het spaarzame moment van warmte en licht, dus de zonwering blijft onaangeroerd.



Ze denkt aan de vele boeken die ze gelezen heeft. ‘Foucault, Sport en Exercise’ (Markula & Pringle, 2006) vindt ze bijvoorbeeld echt een aanrader. Dat geeft zo’n mooi inzicht in hoe de concepten van Foucault zoals technologies of dominance en technologies of the self toegepast kunnen worden op sportonderwerpen. Meteen springen haar gedachten verder naar boeken die haar in haar studietijd geïnspireerd hebben. ‘The Body in Everyday Life’(Nettleton & Watson, 1998) is er daar één van. Dat was haar eerste aanraking met onderzoek en theorie die het lichaam beschouwen als een sociaal gegeven. Dit theoretische inzicht heeft haar manier van kijken naar lichamen voorgoed veranderd en vormt nog steeds een inspiratiebron in haar onderwijs en onderzoek.  Ze denkt nog even verder, en haar gedachten schieten langs Judith Butlers (1990) ‘Gender Trouble’, Nirmwal Puwars (2004) ‘Space Invaders’, Tim Ingolds (2007) ‘Lines’ en Mary Douglas’ (1966) ‘Purity and Danger’. Het zijn stuk voor stuk belangrijke boeken die haar denken gevormd hebben. Ze zucht en sluit haar ogen. De keuze valt haar niet mee. Maar de zon schijnt in ieder geval wel.

Ze heeft ervan geleerd om te experimenteren met verhalen en gedichten in haar wetenschappelijke teksten. En ze heeft ervaren dat dit soort teksten een veel groter publiek bereiken en op een prettige manier discussies kunnen openen

Langzaam verlegt ze haar blik terug naar het scherm van de computer en dan valt haar de afsluiting van de email op: "We zijn overigens niet ouderwets, en denken dat een bijdrage in een andere vorm dan een geschreven commentaar/recensie/column ook sprekend en doeltreffend kan zijn. Een filmpje, een video – we schuwen het experiment niet en dat hoeft u dus zeker ook niet te doen.” En dan opeens voelt ze een sprankje hoop, dat zich vertaald in een glimlach die zich traag, vanuit haar mondhoeken verspreid tot in haar kraaienpootjes. Ze weet wat ze zal kiezen. Het is een ongewone keuze, eentje die niet geheel representatief is voor wat ze doet noch voor hoe ze denkt over de wetenschapspraktijk. Maar toch… het is een prachtig voorbeeld van het opzoeken van de grenzen van de wetenschap, nieuwe manieren van verbeelden van wetenschappelijk onderzoek en het inzetten van creativiteit. Het heeft haar veel geleerd over het belang van verbeelding om tot inzicht te komen en de kracht van verhalen.

Ze loopt snel naar haar boekenkast en pakt het boek van de plank. Een methodologisch boek, geschreven als een roman. Ze heeft ervan geleerd om te experimenteren met verhalen en gedichten in haar wetenschappelijke teksten. En ze heeft ervaren dat dit soort teksten een veel groter publiek bereiken en op een prettige manier discussies kunnen openen. En ze heeft gemerkt dat een boodschap veel beter blijft hangen als het verpakt is in een vorm die uitnodigt tot meedenken, meeleven en reflectie. Misschien ligt de aantrekkingskracht ervan ook in de manier waarop het haar wetenschappelijke identiteit reflecteert. Moeilijk te categoriseren, nadrukkelijk creatief, experimenteel en uitgesproken kritisch. ‘The Ethnographic I: A Methodological Novel about Autoethography’ (Carolyn Ellis, 2004) is zeker één van haar klassiekers.



Genoemde boeken:
  • Butler, J. (1990). Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. London: Routledge.
  • Douglas, M. (1966). Purity and Danger. New York: Preager.
  • Ellis, C. (2004). The Ethnographic I. A Methodological Novel about Autoethnography. Walnut Creek, California: AltaMira.
  • Ingold, T. (2007). Lines. A Brief History. New York & London: Routledge.
  • Markula, P., & Pringle, R. (2006). Foucault, Sport and Exercise: Power, Knowledge, and Transforming the Self. London: Routledge.
  • Nettleton, S., & Watson, J. (1998). The Body in Everyday Life. New York & London: Routledge.
  • Puwar, N. (2004). Space invaders. Race, gender and bodies out of place. Oxford: Berg.


Foto's: YouTube StudiumGeneraleUU & Shutterstock

  • Noortje
    Door: Noortje van Amsterdam
    Noortje van Amsterdam is als universitair docent verbonden aan de afdeling Bestuurskunde en Organisatiewetenschap van de Universiteit Utrecht. Haar onderzoek richt zich op de sociale constructies en performatieve elementen van lichamen en gezondheid in verschillende settings zoals sport, school en organisaties. Cruciaal in haar onderzoek is het blootleggen van de ideologische machtsstructuren die de basis vormen van ongelijkheden ten aanzien van gender, dis/ability, lichaamsomvang, leeftijd, seksualiteit, en ras/etniciteit. Noortje combineert haar theoretische uitgangspunten en conventionele kwalitatieve methoden met creatieve methodologieën zoals CAP etnografieën, visuele methoden en autoetnografische verhalen om inzicht te krijgen in de ervaringen van mensen met (hun) lichamen en gezondheid en om kritische reflexiviteit en empatisch begrip te creëren. Ze houdt er niet van om in de derde persoon enkelvoud over zichzelf te schrijven, maar erkent dat dit in de wetenschap een gebruikelijke praktijk is en conformeert zich hier (soms) aan.


    Pijl
Verplicht Verplicht
Verplicht


Verplicht

Reload Image
  • Nog geen reacties aanwezig.

Laatste nieuws

12 oktober 2017
De internationale sportweek van S&S: 'Beyond Live' is de toekomst van sportbeelden
Pijl
De interesse in sportbeelden groeide vorig jaar met 13 procent, terwijl televisiekijken af...
12 oktober 2017 // Buitenland
10 oktober 2017
De voetbalweek van S&S: Club accepteert sponsor onder protest
Pijl
Non-league football in Engeland lijkt op ons amateurvoetbal, maar de piramide bestaat daar...
10 oktober 2017 // Voetbal
8 oktober 2017
Nieuwe vacatures in de sport bij: KNVB, NHV en Krajicek Foundation
Pijl
Wie op zoek is naar een (nieuwe) baan in de sport of een openstaande vacature heeft, kan t...
8 oktober 2017 // Bonden

Partnernieuws

Fontys Economische Hogeschool Tilburg (SPECO) Marketingplan New Heroes Basketball van winnaar SPECO-Award
Werkenindesport.nl Nieuwe vacatures in de sport bij: KNVB, NHV en Krajicek Foundation
Arko Sports Media SPORTNEXT Training The Next Level of Storytelling: Het verhaal maakt je mer...
Neptunus Etagehal bouwen op een berghelling: de uitdaging van tijdelijke accommodati...
ATPI Sports Events Van vliegtuigstoel tot gouden plak
Sportgeneeskunde Nederland Anne Benjaminse en Nick van der Horst winnen TulipMed Prijs 2016
NOC*NSF Ferrero en NOC*NSF lanceren actieplan om sportplezier bij kinderen te vergr...
Sport & Zaken European Company Games komen naar #Arnhem2021!
Jongeren Op Gezond Gewicht Winning Serve met Team:Fit bij het Ricoh Open
TDE Triple Double en E-sites bundelen krachten in nieuw digitaal bureau TDE
Hogeschool Rotterdam Opleiding SportMarketing & Management tekent samenwerkingsovereenkomst met ...